Taal
Canada kent twee officiële talen, Engels en Frans. Frans is de moedertaal van 24% van de bevolking, Engels van 63% van de bevolking.
Canadezen hebben hun eigen kenmerkende accent, maar het geschreven Canadees-Engels lijkt erg veel op het Engels in Groot-Brittannië. Buiten Québec hebben steeds minder mensen Frans als moedertaal, en hoewel er nog Franstalige gemeenschappen voorkomen in de maritieme provincies, Manitoba en Ontario, is de taal in sommige gebieden sterk beïnvloed door het Engels op het gebied van woorden en zinsbouw. Dit heeft geleid tot een voor een buitenstaander onbegrijpelijke mengtaal die ‘franglais’ wordt genoemd.
Op aandrang van de Franstaligen uit Québec besliste de Canadese federale regering in 1969 om heel Canada officieel tweetalig te maken.
Frans is de officiële taal in Québec, maar in de rest van Canada overheerst de Engelse taal. Het regeringscentrum Ottawa is tweetalig, want alle ambtenaren moeten zowel het Frans als het Engels beheersen.
Het Frans is in de loop der tijden sterk veranderd. Met name in de grote steden gebruiken de ‘Canadiens’ steeds meer anglicismen. Sommige woorden die in Frankrijk al verouderd zijn, worden hier nog wel gebruikt, zoals ‘charette’ voor kiepwagen en ‘fin-de-semaine’ in plaats van ‘le weekend’. Verder bestaat er een enorme variatie in het soort Frans dat er gesproken wordt. In de loop der tijd is in Québec een dialect ontstaan dat ‘Joual’ genoemd wordt:
Enkele uitdrukkingen uit het Joual:
Avoir l’air anglais = er vreemd uitzien
Heel veel = ben gros
Dollar = piastre
Centen = bidous
In de Yukon-territory in het noordwesten van Canada worden acht inheemse talen gesproken. Zeven daarvan zijn van de Athapaskische taalfamilie: Gwich’in, Han, Kaska, Northern Tutchone, Southern Tutchone, Tagish en Upper Tanana. Verder wordt er nog Tlingit gesproken, dat enigszins verwant is aan het Athapaskisch.
De inwoners van Newfoundland hebben een geheel eigen dialect met een ietwat Iers accent, maar met unieke woorden en uitdrukkingen:
Een bijzonder moeilijke opdracht = to have a noggin to scrape
Zonder zorgen = in a hobble
Hij stoort me = he is moidering my brains
Veel geluk = long may your big good jib draw
Het Inuktitut, de taal van de Inuit, is een levende taal en groeit nog steeds. Het is een wijdverbreide taal in het noorden van Canada, en Inuit uit het gehele arctische gebied kunnen elkaar verstaan. Dialecten en accenten variëren van regio tot regio, maar het Inuktitut is een op zichzelf staande taal.
Een van de eerste dingen die opvalt, is dat een woord met dezelfde betekenis op verschillende manieren gespeld wordt. Toen er ca. 100 jaar geleden een schrijfsysteem ontwikkeld werd, werden de woorden fonetisch opgeschreven, en die fonetische versies verschilden per regio.
Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw wordt er geprobeerd om een standaard-Inuktitut te ontwikkelen, maar dat gaat nog erg moeizaam.
De Engelse walvisvaarders brachten verschillende woorden mee die nog duidelijk als zodanig te herkennen zijn:
Tea – tii
Sugar – sukaq
Waistcoat – uasikuaq
Paper - paipaaq
Ander woorden en zinnen uit het Inuktitut:
Vader – ataata
Moeder – anaana
Zoon – irniq
Dochter – panik
Winter – ukiuq
Zomer – auja
De wind waait – anuraaqtuq
Mist - taktuk
Wind – anuri
Hoe is het met je? – Qanuipit?
Dank u – Qujannamiik
Help! – ikajunga!
Ja – ii
Nee – aaka of aagaa
De naam Canada is afgeleid van het Iroquis-indiaanse woord ‘kanata’, dat letterlijk ‘vestigingsplaats’ betekent.
In Canada worden meer dan 50 verschillende indianentalen en dialecten gesproken, die elk tot een van de tien basistaalgroepen behoren. De grootste daarvan is het Algonquin, gevolgd door het Athabasca, Iroquoi, Salish, Wakasha, Tsminschian, Sioux, Kootenai, Haida en Tlingit.
Veel plaatsnamen zijn van indiaanse afkomst:
Kelowna (British Columbia) = grizzlybeer
Kampoops (British Columbia) = kruispunt van waterwegen
Ucluelet (British Columbia) = mensen met een veilige haven
Saskatchewan = rivier met draaiende stroming
Manitoba = grote levenskracht
Winnipeg (Manitoba) = troebel, donker water
Québec = als de rivier wijder wordt
Lake Cowichan (British Columbia) = verwarmd door de zon
Takakaw (British Columbia) = het is prachtig
Yukon = groot water
Kluane (Yukon Territory) = plek met veel vis
Ontario = mooi water
Penetanguishene (Ontario) = plaats van het golvende witte zand
Ottawa (Ontario) = plaats voor kopen en verkopen
Toronto (Ontario) = ontmoetingsplaats
Gaspé (Québec) = waar het land eindigt
CANADA LINKS
• Montreal Hotels
• Noordamerika.nl – boek nu de mooiste rondreizen en camperhuur in Canada op Noordamerika.nl
• Vancouver Hotels
• Canada Hotels
• Rondreizen Canada
British Columbia Foto's
Camperrondreis West Canada (N)
Camperrondreis West Canada 2 (N)
Campersite Canada (N)
Canada 1World2Travel (E+N)
Canada Alle Pagina's (N+E)
Canada Fotoreportage
Canada Fotoreportage 2
Canada Foto's
Canada Foto's (2)
Canada Foto's (3)
Canada Foto's (4)
Canada Holidaysites (N)
Canada Link Vinden (N)
Canada Reisbijbel (N)
Canada Reisfanaten (N)
Canada Reisforum (N)
Canada Reisstart (N)
Canada Reisverhalen (N)
Canada Reisverslag (N)
Canada Start België (N)
Canada Startnederland (N+E)
Canada Travelphotos
Canada Verzamelgids (N+E)
Canadese Literatuur (N)
Emigreren naar Canada (N)
Emigreren naar Canada 2 (N)
Fietsen in Canada (E)
Oriëntatie Canada (N)
Photo Locations for Travel and Landscape Photography
Romans over Canada (N)
Routeplanners Canada (E)
Starttips Canada (E+N)
Telefoongids Canada
Wereldreisgids Canada (N)
Willgoto Canada (N)
Winterreis Canada 2007 (N)
Hotels in CANADA
Artikelen over CANADA
Bronnen
Canada
Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, 1994
Canada
Cambium, 1999
Canada
Van Reemst, 2001
Heetvelt, A. / Canada
ANWB, 2001
Ivory, M. / Canada
Kosmos-Z&K, 2000
Jepson, T. / Canada
Van Reemst, 2002
Njio, F. / Canada
Kosmos-Z&K, 1998
Roy, G. / North Canada
Bradt, 2000
Wal, C.P.F. van der / Canada van A tot Z : praktische informatie over wonen en werken in Canada
DEN, Stichting Dienstverlening Emigratie Nederland, 1994
Weber, Wolfgang R. / West-Canada : Alberta, British Columbia
Lannoo, 2002
Zuilen, A.J. van / Gids voor Canada
Gottmer, 1998
laatst bijgewerkt mei 2008
Samensteller: Geert Willems