Artikelen over CHILI
Bevolking
Algemeen
Chili's inwonertal werd in juli 2003 geschat op 15.666.000 mensen. Het tempo van de natuurlijke bevolkingsgroei verminderde van de jaren zestig van de twintigste eeuw gestaag (1960: 2,3%; 1970: 2,0%; 1978: 1,8%; 1986: 1,6%), nam begin jaren negentig weer iets toe (1995: 1,7%), maar daalde in 2003 weer naar 1,05%.
Het geboortecijfer bedroeg in 2003 16,1 geboorte per 1000 inwoners; het sterftecijfer bedroeg in 2003 5,63 sterfgevallen per 1000 inwoners.
De levensverwachting voor vrouwen bedraagt 79,82 jaar, voor mannen 73,04 jaar.
De bevolkingsstructuur is als volgt:
Chili Nederland
0-14 jaar 26,4% 18,2%
15-64 jaar 66,0% 67,9%
65+ 7,7% 13,9%
Spreiding
De laatste decennia heeft een versnelde verstedelijking plaatsgevonden, waardoor de inwoners van Chili zeer ongelijk over het land zijn verdeeld. De meerderheid van de bevolking woont in de Centrale Vallei met als middelpunt Groot-Santiago. Santiago telde in 1952 anderhalf miljoen inwoners, maar omvatte in 2003 meer dan 5 miljoen inwoners en dat is 36% van de totale bevolking. Andere stedelijke centra zijn Concepció Viña del Mar, Valparaíso en Temuco. In de grote steden woont ca. 80% van de totale bevolking.
De bevolkingsdichtheid bedroeg in 2003 gemiddeld ca. 21 inwoners per km2. Buiten de grote steden is Chili dunbevolkt. Alleen de regio’s Araucanía en Los Lagos hebben een bevolkingsdichtheid van respectievelijk 23 en 13 inwoners per km2. De Patagonische regio’s Aisén en Magallanes hebben een zeer lage bevolkingsdichtheid met minder dan 1 inwoner per km2.
De grote krottenwijken aan de rand van de grote steden worden ‘poblaciones marginales’ of ‘callampas’ (paddenstoelen) genoemd. Als gevolg van de aanhoudende trek naar de steden woont nog slechts ca. 20% van de bevolking op het platteland.
Geschat wordt dat vanaf 1973 tot eind jaren tachtig een miljoen Chilenen het land om politieke of economische redenen hadden verlaten.
De tien grootste steden van Chili:
Santiago 4,7 miljoen inwoners
Puente Alto 387.000 inwoners
Concepción 373.000 inwoners
Viña del Mar 336.000 inwoners
Valparaíso 294.000 inwoners
Temuco 290.000 inwoners
Talcahuano 278.000 inwoners
Antofagasta 252.000 inwoners
San Bernardo 242.000 inwoners
Samenstelling

De Chileense bevolking is een mix van verschillende bevolkingsgroepen. Ca. 65% van de huidige bevolking zijn ‘mestiezen’, afstammelingen van Spaanse kolonisten en indiaanse vrouwen. De Spanjaarden kwamen vooral uit de Spaanse provincies Andalusië, Estremadura, Castilië, Léon en Baskenland.
Ca. 10% van de totale bevolking bestaat uit inheemse volken of ‘pueblos indigenas’. Door de vele gemengde huwelijken zijn er niet veel zuivere indianenrassen meer over.
Ca. 25% van de bevolking bestaat uit blanken, die sinds het einde van 19e eeuw naar Chili emigreerden vanuit Frankrijk, Joegoslavië, Italië, Zwitserland, Engeland, Nederland en vooral uit Duitsland. Zo is Valdivia bijvoorbeeld bijna een ‘Duitse’ stad, met zelfs een Duitse krant.
Doordat Chili in de koloniale tijd geen grootschalige plantages had, bleef het aantal zwarten dat vanuit Afrika het land werd ingevoerd als slaven heel klein. De weinige slaven gingen geleidelijk aan geheel op in de rest van de bevolking, zodat Chili geen zwarte cultuur kent.
Van de oorspronkelijke indianenbevolking hebben slechts de Araucanenvolken zich met succes weten te verzetten tegen de Spaanse kolonisatie. Pas in 1883 wist het leger het grondgebied van deze voornamelijk uit Mapuche-indianen bestaande inheemse bevolking te veroveren.
Er zijn nog ruim 3000 Mapuche-gemeenschappen in het zuiden van het land, goed voor 6,8% van de totale bevolking. Zij leven vooral in kleine, traditionele gemeenschappen rond de stad Temuco. In totaal zijn er nog ca. 1 miljoen Mapuches. De Mapuches (‘mensen van de aarde’) leven vooral in de zuidelijke regios Araucanía, Los Lagos, en verder in enkele aangrenzende Argentijnse provincies.
Het Mapuche-volk bestaat uit vijf groepen: Mapuches in Araucanía, Huilliches (‘mensen van het zuiden’) rond Osorno en op het eiland Chiloé, Pehuenches (‘mensen van de bergen’) in de Andes op de grens met Argentinië, Lafquenches of Cuncos (‘mensen van de zee’), Nagches (‘mensen van de vlakten’). De Mapuche-cultuur heeft nog steeds een eigen taal, het ‘Mapudungu’, eigen kleding, religie en tradities.
De twee andere inheemse bevolkingsgroepen die hun eigen cultuur hebben weten te bewaren, zijn de Aymaras en de Atacameños uit de woestijnen en hoogvlaktes van het ‘Grote Noorden’. De Paaseilanders vormen nog een kleine minderheid op hun eiland.
De ca. 20.000 Aymara-indianen maken deel uit van de Hooglandindianen van Chili, Peru en Bolivia. Ze leiden een nomadisch bestaan en leven afwisselend op grote hoogte in de zomer en in de dalen in de zomer.Ze leven van het verhandelen van producten van lama’s, alpaca’s en schapen. In de dalen verbouwen ze o.a. maïs, bonen, gerst, quiñoa en fruit.
Ook de Atacameños leven in het ‘Grote Noorden’ met als centrum San Pedro de Atacama. Ze houden lama’s en alpaca’s en bedrijven wat akkerbouw. Hoewel er volgens wetenschappers geen raszuivere Atacameños meer zijn, worden nog enkele duizenden mensen tot het Atacameense ras gerekend. Velen van hen leven in grote steden als Antofagasta en Calama. De Atacameños zijn recent ook door de regering als ‘inheems volk’ erkend.
CHILI LINKS
• Zuidamerika.nl – boek nu je rondreis naar het veelzijdige Chili op Zuidamerika.nl
• Valparaíso Hotels
• Chili Hotels
Chil Foto's en Reisverslag (N)
Chili 1world2travel (N)
Chili Foto's
Chili Foto's (2)
Chili Foto's (3)
Chili Foto's (4)
Chili Informtie en Verhalen (N)
Chili Minbuza (N)
Chili Nu (N)
Chili per motor reisverslag (N)
Chili Reisbijbel (N)
Chili Reisforum (N)
Chili Reisinfo (N)
Chili Reisstart (N)
Chili Startnederland (N+E)
Foto's wereldreis Chili
Noord-Chili Foto's
Reisverslag Chili (N)
Romans over Chili (N)
Startkabel Chili (E+N)
Startpagina Andes (N+E)
Startpagina Chili (N+E)
Startpagina Paaseiland (N)
Startpagina Patagonië (N+E)
Starttips Chili (E+N)
Telefoongids Chili
Wereldreisgids Chili (N)
Willgoto Chili (N)
Worldphotos Chili
Zuid-Amerika Startkabel (N+E)
Hotels in CHILI
Bronnen
Asal, S. / Chili
Lannoo, 1999
Caistor, N. / Chili : mensen, politiek, economie, cultuur
Koninklijk Instituut voor de Tropen / Novib, 1997
Castillo-Feliú, G.I. / Culture and customs of Chile
Greenwood Press, 2000
Dwyer, C. / Chile
Chelsea House Publishers, 1999
Filippo, H. / Chili
Elmar, 2002
laatst bijgewerkt mei 2008
Samensteller: Geert Willems