CHILI - Economie en Toerisme

Reisaanbiedingen CHILI CHILE Holiday Offers

CHILI Interactief (video's, reisverhalen)

Artikelen over CHILI

Chili in Vogelvlucht	Chili in Vogelvlucht
Chili het land van ongekende schoonh..	Alle Hightlights vanChili

Economie en Toerisme

Historisch overzicht

Van 1930 tot eind jaren vijftig werd er een nationale industrie opgebouwd ter vervanging van de tot dan toe gehanteerde importindustrie. Een misrekening was dat de binnenlandse markt hiervoor te klein was en de koopkracht te weinig steeg om van deze omslag een succes te maken. In de jaren zestig probeerde men dit door middel van landbouwhervormingen en het zoeken van nieuwe afzetgebieden in de buurlanden. De socialistische regering Allende wilde een herverdeling van de inkomens en de productiecapaciteit verhogen.
Na 1973 ligt de sterk liberale nadruk beleidsmatig o.a. op de export, de opheffing van handelsbeperkende en andere protectionistische maatregelen, het vrijlaten van prijzen en het scheppen van gunstige voorwaarden voor buitenlandse investeringen.
Dit beleid leidde tot vele ontslagen bij de overheid en vele grote en kleine ondernemingen gingen failliet. Eind jaren zeventig groeide de economie gemiddeld met 9% per jaar, maar in 1982 brak er alweer een zware economische crisis uit. Na 1985 herstelde de economie zich weer dankzij een stijging van de export en een gunstige schuldenregeling met het Internationale Monetaire Fonds. In de periode 1990-1997 bereikte de economische groei een recordwaarde van 10%. Van 1985 tot 1997 liep de inflatie terug naar 7%, niet veel vergeleken met de 20% van begin jaren tachtig.
Vanaf 1998 stond de economie in het teken van een tekort op de Chileense handelsbalans, voor het eerst sinds jaren. Ook het bruto nationaal product daalde voor het eerst sinds 1984 weer. Verder verdubbelde de werkloosheid binnen een jaar tot 12% en ontstond er een fiscaal tekort.
De kloof tussen rijk en arm blijft onveranderlijk breed. Volgens officiële cijfers leefde in 1998 21% van de bevolking beneden de armoedegrens, in werkelijkheid is dit percentage veel groter (30-40%).

Buitenlandse investeringen

Chili spant zich zeer in om buitenlandse investeringen aan te trekken. De investeringswetgeving en het belastingstel zorgen ervoor dat buitenlandse bedrijven weinig in de weg wordt gelegd. De directe buitenlandse investeringen bedroegen van 1995-2000 8,3% van het bruto binnenlands product ofwel ruim 31 miljard dollar.
Eind 2000 telde Chili ca. 4000 buitenlandse ondernemingen binnen haar landsgrenzen, afkomstig uit 60 landen. De meeste investeringen vinden plaats in sectoren mijnbouw, transport, telecommunicatie en nutsbedrijven. In de periode 1990-2000 was de Verenigde Staten (31%) de grootste investeerder, gevolgd door Spanje, Canada, Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en Nederland (2,8%).
De meeste Nederlandse multinationals hebben een vestiging in Chili. De investeringen zijn vooral gedaan in de financiële dienstverlening, de industrie, mijnbouw, viskweek, tuinbouw en het transport.

Arbeidsmarkt

Het officiële werkloosheidscijfer bedroeg in 2002 9,2%. Onvolledige werkgelegenheid, verborgen werkloosheid en seizoenswerkloosheid vallen buiten de officiële statistieken, evenals het grote aantal zgn. 'inactieven' die werk zoeken.
Bestrijding van de werkloosheid wordt vooral gezien als een taak van het particuliere bedrijfsleven. De overheid geeft alleen steun aan enkele bijzondere werkverschaffingsprogramma's. Van de beroepsbevolking werkt 14% in de landbouw, 27% in de industrie en 59% in de dienstverlening (1997).

Landbouw, bosbouw en visserij

Ca. 42% van de totale Chileense bodemoppervlakte is gecultiveerd: 6% is akkerland, 16% weidegrond en 20% bos. Binnen de totale agro-sector is de verdeling naar sectoren voor het aandeel in het bruto binnenlands product als volgt: fruitteelt 30%, veeteelt 27%, akkerbouw 17%, tuinbouw 13% en bosbouw 13%. De werkgelegenheid in de agrarische sector is goed voor 780.000 werknemers, ca. 14% van de beroepsbevolking.
In 2005 zal er voor veel landbouwproducten bijna volledige vrije handel bestaan, wat betekent dat 83% van de agrarische uitvoer en 51% van de agrarische invoer niet langer onderhevig zullen zijn aan douanetarieven.

De meeste landbouwproducten worden verbouwd in de centrale vallei en de regio's Bío-Bío en La Araucana. De belangrijkste producten zijn granen, aardappelen, suikerbieten, maïs en fruit. Het aandeel van de landbouw in het bruto nationaal product (15% in 1950) is gedaald naar 11%, terwijl 14% van de beroepsbevolking in deze sector werkzaam is. De export van landbouwproducten wordt sterk gestimuleerd, en Chili is op dit moment de grootste fruitexporteur in de wereld.
Belangrijke producten zijn tafeldruiven, peren, appels, meloenen. De belangrijkste exportbestemmingen zijn de Verenigde Staten, Mexico en Nederland.

Door de uitgestrekte natuurlijke weidegebieden is extensieve veehouderij mogelijk. In de zuidelijke streek tussen Bío-Bío en Llanquihue is 50% van de rundveehouderij geconcentreerd. Het belang van de varkensmesterij en de schapenhouderij voor de wolexport neemt toe. Het land kan grotendeels zichzelf voeden en is dus nauwelijks nog afhankelijk van voedselimport. Sinds 2000 is er een bescheiden opkomst van de vleesexport waar te nemen.

Chili kent uitgestrekte bosgebieden, maar door de gebrekkige vervoersmogelijkheden stelt deze sector economisch nog niet zoveel voor. Belangrijkste boomsoorten zijn naaldbomen, et name de pijnboom ‘pino radiata’, en de eucalyptus. De pino radiata heeft slecht achttien tot twintig jaar nodig om tot volle wasdom te komen en bedekt nu al 82% van het totaal beplante areaal. De exploitatie is voornamelijk geconcentreerd in de provincies Cautín en Valdivia.
De exportwaarde van bosbouwproducten bedroeg in 2001 2,24 miljard dollar. Belangrijke exportproducten zijn, plankhout, hardboard, fineerhout, houtsnippers en pulp, vooral voor de Japanse markt. 70% van het bosareaal is particulier bezit. De bossen in het zuiden worden bedreigd door overexploitatie.

Chili profiteert van de grote rijkdom aan vis en schaaldieren in de kustwateren en kent dan ook een bloeiende visserij en visverwerkende industrie. De belangrijkste visserijzone ligt in het noorden, de zuidelijke wateren zijn belangrijk voor de vangst van schaal- en weekdieren. De totale jaarlijkse productie bedraagt 6 à 7 miljoen ton. Hiermee is Chili het belangrijkste visserijland van Zuid-Amerika en de grootste vismeelexporteur ter wereld. Vangsten worden verder verwerkt tot visolie en tot verpakte producten voor menselijke consumptie.
Door overbevissing is het plafond in de visserij bijna bereikt. Men richt zich nu o.a. meer op de mossel- en zalm-aquacultuur. Chili neemt, samen met Noorwegen, de eerste plaats in op de wereldranglijst van de productie van gekweekte zalm. In 2002 werd er 264.000 ton geëxporteerd voor een bedrag van bijna 1 miljard dollar. Het Nederlandse Nutreco is marktleider in Chili. Nadat de productie van zalm en forel enorm is gestegen, richt men zich de komende jaren op het kweken van vissoorten als tarbot, haai en meerval.

Mijnbouw

Chili beschikt over grote voorraden minerale grondstoffen. Koperwinning vormt nog steeds veruit de belangrijkste bron van inkomsten, en is nog altijd goed voor 40% van de exportinkomsten (1972 nog ca. 75%!). De totale voorraad wordt op 700 miljoen ton geschat, en dat is 40% van de wereldvoorraad. Chili is momenteel de grootste producent van kopererts ter wereld. Sinds 1971 worden de vijf grootste mijnen beheerd door het overheidsbedrijf CODELCO, voorheen waren deze mijnen in Amerikaanse handen. Nog in 1999 werden er twee nieuwe kopermijnen in bedrijf genomen.

Belangrijke bijproducten van de koperdelving zijn goud, zilver, zink, lithium (de lithiumreserves in Salar de Atacama worden als de grootste in de wereld beschouwd), nitraat, borium, kobalt, mangaan en vooral molybdeen, waarvan de export spectaculair toeneemt. Ook uranium en ijzererts worden steeds belangrijker als exportproduct. Salpeter, in vroeger jaren Chili's belangrijkste inkomstenbron, speelt nog maar een bescheiden rol.

Olie en aardgas worden door het overheidsbedrijf ENAP gewonnen, maar men streeft steeds meer naar samenwerking met buitenlandse ondernemingen. De eigen productie daalt en men is gedwongen steeds meer aardolie in te voeren. De productie van olie voldoet momenteel nog niet aan 10% van de Chileense behoefte aan olie. Door de stijgende wereldmarktprijzen betekent die toenemende invoer van aardolie een steeds grotere last voor de handelsbalans.
In 1996 was aardgas slechts goed voor 10% van de energiebehoefte, maar men verwacht dat gas in de toekomst een van de belangrijkste energiebronnen zal zijn.
De productie van kolen is in 1997 volledig stopgezet.

Industrie

CHEMIE EN KUNSTSTOFFEN
In 2000 bestond deze sector uit ca. 130 bedrijven, waarvan enkele opererend op de wereldmarkt. Voorbeelden zijn Methanex Chile (methanol), Groep SQM (nitraten, jodium, jodiden), en Sociedad Chilena de Litio (lithiumcarbonat). Het aardgasderivaat methanol wordt op wereldschaal vervaardigd in het uiterste zuiden van Chili, op Cabo Negro bij Punta Arenas. De productie van 3 miljoen ton methanol, maakt Cabo Negro tot het grootste methanolcomplex ter wereld.






Enkele productiehoeveelheden van 2001:



Ruwe salpeter          1.072 ton

Gezuiverde jodium     11.355 ton

Natriumsulfaat        67.760 ton

Gezuiverde steenkool 568.000 ton

Aardolie             385.000  m3

Aardgas            2.684.000  m3

VOEDINGS- EN GENOTMIDDELEN
Door de toegenomen binnenlandse vraag en de succesvolle export van producten uit de land- en tuinbouw en de agro-industrie, wordt de Chileense productiesector voor voedings- en genotmiddelen economisch steeds interessanter. De consumptie van elementair basisvoedsel als aardappelen en tarwe nam sterk af, die van zuivel- en vleesproducten steeg sterk.
De export van Chileense voedings- en genotmiddelen bedroeg in 2001 3,3 miljard dollar, waarvan 255 miljoen dollar vismeel betrof.

Handel

Chili kent een zeer actief beleid bij het aangaan van bilaterale en multilaterale handelsovereenkomsten, hoofdzakelijk met landen in Midden- en Zuid-Amerika. In november 2002 sloten de Europese Unie en Chili een associatieverdrag inclusief vrijhandelsovereenkomst, waarvan het goederengedeelte op 1 februari 2003 van kracht werd.
De associatie met Mercosur (gemeenschappelijke markt in Zuid-Amerika, bestaande uit Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay) in 1996 was van groot belang, aangezien dat de belangrijkste afzetmarkt is voor de Chileense producten. Chili streeft naar een volledig lidmaatschap van Mercosur.
De Chileense economie leunt sterk op de internationale handel. Zo was de Chileense uitvoer van goederen en diensten in 2001 goed voor 34,3% van het bruto binnenlands product, terwijl dat in 1196 nog maar 27,6% was. Ook het aantal verschillend exportproducten steeg zeer snel van 1500 in 1989 tot 3800 in 2000. Traditionele exportproducten zijn goud, nitraten, vismeel en vooral koper, dat in 2001 nog voor 38,7% van de goederenexport in beslag nam. Belangrijke nieuwe exportproducten zijn cellulose, fruit, zalm, wijn. In 2001 was de verdeling van de Chileense export naar bestemming als volgt: 31% naar Azië, 25% naar de Europese Unie, 22% naar Latijns-Amerika en 18% naar de Verenigde Staten en Canada.
De goederenimport steeg van 7,1 miljard dollar in 1990 tot 16,7 miljard dollar in 2000, deels veroorzaakt door de hoge olieprijs. In 2001 daalde de import tot een waarde van 14,6 miljard dollar.Van de totale import bedroeg in 2001 60,7% uit intermediaire goederen als aardolie en andere brandstoffen. Het importaandeel van kapitaalgoederen was 21% en dat van consumentengoederen 18,2%. De import vanuit Latijns-Amerika was 32,7%, vanuit de Verenigde Staten en Canada 21,3%, vanuit Europa 17,7%, vanuit Azië 15,9% en uit andere landen 12,4%.
De totale Nederlandse import uit Chili was in 2002 goed voor een waarde van 387 miljard euro. De belangrijkste importproducten waren vers of gedroogd fruit, ruwe koper en koperlegeringen.
De Nederlandse export naar Chili had in 2002 een waarde van iets meer dan 159 miljoen euro. De belangrijkste Nederlandse exportgoederen zijn chemische producten, machines, vervoersmiddelen en voedingsmiddelen.






Handel Nederland – Chili 1999-2002 (x 1 miljoen euro)

         invoer     uitvoer     saldo            

1999      324         148        -176

2000      389         194        -195

2001      388         214        -174

2002      387         159        -228

ICT

De Chileense ICT-sector richt zich vooral op de telecommunicatie. Eind 2000 werd het aantal van 3,4 miljoen lijnen bereikt. De traditionele kabeltelefonie blijft nog even belangrijker dan de mobiele telefonie, maar dat zal niet lang meer duren.
Door een concurrentieslag gingen de tarieven voor mobiele telefonie in 1999 drastisch omlaag. Het gevolg daarvan was een grote toename van het aantal mobieltjes, van 2,3 miljoen in 1999 tot 5,3 miljoen eind 2001, een penetratiegraad van 34%.

Verkeer

Het wegennet is tussen de regio's La Serena en Puerto Montt redelijk goed ontwikkeld, evenals tussen Valparaíso en Santiago en andere belangrijke steden. Het binnenlandse wegennet besloeg in 2001 ca. 80.000 km. De belangrijkste noord-zuidverbinding vormt de Carretera Panamericana (Pan American Highway), die vanuit Peru Arica binnenkomt en vandaar tot voorbij Puerto Montt reikt, met zelfs een uitloop op het eiland Chiloé.
Er zijn drie autowegen met Argentinië: van Valparaíso naar Mendoza (de Carretera Transandina), in het noorden van Antofagasta naar Salta en in het zuiden van Osorno naar Bariloche. Van Arica loopt een autoweg naar de Boliviaanse hoofdstad La Paz. Er is de laatste jaren veel geld in deze infrastructuur gepompt.

De spoorwegen zijn vrijwel geheel eigendom van de staat, maar er is een gedeeltelijke privatisering voorzien, evenals een modernisering van het spoor. De lijn Iquique-Puerto Montt, met verschillende oost-westaftakkingen, kent drie verschillende spoorbreedten. In 1975 werd in Santiago de stedelijke metro geopend.

In Chili bevinden zich 344 luchthavens en vliegvelden, waarvan er 10 voor internationaal verkeer worden gebruikt. De grootste luchthaven is die van Santiago.
De belangrijkste luchtvaartmaatschappij is Linea Aérea Nacional (LAN), die alle belangrijke Chileense steden aandoet en vanuit het internationale vliegveld Pudahuel bij Santiago verbindingen onderhoudt met de belangrijkste Latijns-Amerikaanse steden, de Verenigde Staten en West-Europa.

Chili telt in totaal 47 zeehavens waarvan er 12 geschikt zijn voor de internationale scheepvaart en vrachtbehandeling. Van de zeehavens is die van Valparaíso in Centraal-Chili de grootste. Andere grote zeehavens zijn die van San Vicente in het zuiden en Antofagasta in het noorden.
Sinds 1979 zijn particuliere kapitaalinvesteringen toegestaan bij de spoorwegen, de scheepvaart, luchtvaartlijnen, havens en de metro van Santiago.
In 1999 bracht de privatisering van de drie belangrijkste havens van het land harde confrontaties met havenarbeiders met zich mee, maar president Frei bereikte met de havenbonden een akkoord. In de komende jaren zal worden verder gegaan met de privatisering van de tien belangrijkste Chileense havens.
Ca. 95% van Chili’s buitenlandse handel verloopt via de zeehavens, 37 miljoen ton goederen uitgaand en 15 miljoen ton inkomend.

Toerisme

Het toerisme in en naar Chili is het afgelopen decennium enorm toegenomen.
Elk jaar groeide deze sector met ca. 17%, het topjaar was 1998. De meeste bezoekers komen uit Zuid-Amerika, in totaal kwamen er in 2002 ca. 1,2 miljoen buitenlandse bezoekers. Door de economische recessie in Argentinië en de wereldwijde laagconjunctuur waren dat er ca. 500.000 minder dan in het jaar 2000. Verwacht wordt dat Chili vanaf 2005 jaarlijks ongeveer 2,5 miljoen bezoekers zal weten te trekken.
Toeristentrekkers bij uitstek zijn de skigebieden in de omgeving van Santiago, trips naar Antarctica, de hoofdstad Santiago, Valparaíso/Viña del Mar, de regio Los Lagos en de regio Tarapacá. Door de geografische vorm en afmeting van Chili en de daarmee samenhangende diversiteit aan landschappen en klimaatzones, heeft Chili mogelijkheden voor alle soorten toerisme.