ECUADOR - Planten en Dieren

Reisaanbiedingen ECUADOR

ECUADOR Interactief (video's, reisverhalen)

Artikelen over ECUADOR

Ecuador en de Galapagoseilanden 2	Ecuador in Vogelvlucht
Ecuador en de Galapagoseilanden Reis..	Alle Highlights van Ecuador

Planten en dieren

Door de verschillende klimaatzones zij er ook grote verschillen in de planten- en dierenwereld. Zo heeft Ecuador ca. 25.000 soorten planten en bloemen, terwijl geheel Noord-Amerika "maar" 17.000 soorten heeft. En nog elk jaar worden er nieuwe soorten ontdekt. Verder zijn er ca. 1500 soorten vogels geteld, twee keer zoveel als in Noord-Amerika, Europa of Australië. Het is zeer waarschijnlijk dat er in de Ecuadoraanse jungle vogels leven die nog nooit door een mens gezien zijn.
Het tropisch regenwoud is verdeeld over twee gebieden, ten oosten van de Andes en in het noordelijke kustgebied. Het regenwoud is beroemd om zijn soortenrijkdom en op één hectare groeien bijvoorbeeld meer dan 300 verschillende boomsoorten. Het regenwoud bestaat voor 90% uit "terra firma" waarvan de ondergrond altijd praktisch droog blijft en er daardoor bijna geen lage begroeiing voorkomt. De bomen die bijna allemaal een lengte hebben van 30- 40 meter zijn vaak honderden jaren oud; het dak van kruinen zorgt ervoor dat er bijna geen zonlicht tot de bodem doordringt. Veel voorkomende boomsoorten zijn palmen en laurieren. Er zijn ook terra firmawouden met een ondoordringbare lage begroeiing. Dit zijn ontgonnen stukken land waar pas in een later stadium weer bomen groeiden.

Het regenwoud bestaat verder voor ca. 10% uit vloedbossen of igapó-woud. Deze wouden staan na overstromingen gemiddeld vier tot zeven maanden onder water, soms wel elf maanden. Typerend voor de bomen in de vloedbossen zijn de luchtwortels die uit de stammen groeien en de waterafstotende laag op de bladeren. Daardoor overleven de bomen de tijd dat ze onder water staan. De rubberboom, vroeger van groot economisch belang, groeit nu allen nog in de vloedbossen. Op de grens van de vloedbossen en de terra firma groeien de giganten van het regenwoud, de kapokbomen met hun reusachtige steunwortels. De takken van de kruin kunnen bijna twintig meter lang worden. Als het water weggetrokken is verschijnen er op de bodem in korte tijd vele soorten varens, struiken, orchideeën, bromelia's en vele andere sierplanten.

Poema

Bekende zoogdieren uit de regenwouden zijn o.a. jaguar, ocelot, poema, gordeldier, agouti, luiaard, pekarizwijn, tapir en de zeldzame zoetwaterdolfijn. Verder vele soorten apen zoals brulapen, slingerapen, wolapen, capucijner apen`en zijdeaapjes. Vele ara-soorten, kolibries en toekans zijn normale verschijningen. Opvallende verschijningen zijn de drietenige en tweetenige luiaard. Zeldzaam is de harpij-arend. Watervogels als roerdompen, ibissen ooievaars en een enorme varïeteit aan reigers zijn ook bekende verschijningen. De amioema is een soort gans die wel 1 meter groot kan worden.

Reptielen zijn vaak niet zichtbaar maar wel volop aanwezig: o.a. zwarte kaaiman met een lengte van 5-6 meter, de brilkaaiman, schildpadden en hagedissen. De boa constrictor en de indrukwekkende anaconda (tot negen meter lang) zijn gevaarlijke wurgslangen. De fer-de-lance of lanspuntslang is zeer giftig. De felkleurige pijlgifkikkers zijn bekend vanwege het gif dat gebruikt wordt door de indianen voor hun blaaspijlen.
Van de talloze insecten zijn de vlinders (ca. 4500 soorten) de mooiste: de felblauwe morpho heeft vleugels met een spanwijdte van 18 cm. De vogelspin doodt haar prooi met gif, maar is de enige gevaarlijke spin in de Ecuadoraanse jungle. Een bijzonder schouwspel vormen de enorme colonnes bladsnijdende parasolmieren waarvan de vrouwtjes constant met een stuk blad naar het nest lopen. Metershoge termietenheuvels herbergen termietenstaten met een koning, koningin, werkers en soldaten. Muggen zijn voor de mens zeer lastige diertjes, en de malariamug kan zeer gevaarlijk voor de mens zijn.
Onderzoek heeft uitgewezen dat er op vijf verschillende plaatsen in het regenwoud samen ca. 3000 soorten torren en kevers voorkomen. Deze plaatsen waren echter niet groter dan 12m2!! Een recente inventarisatie van vissoorten in Ecuador leverde meer dan 1000 soorten op. De sidderaal kan elektrische schokken van 600 volt produceren. Ook scholen piranha's kunnen gevaar opleveren en ook de pijlstaartrog is giftig.

De nevelwouden op de hellingen van de Andes liggen tussen de 1000 en 3500 meter. Hier heerst een zeer hoge luchtvochtigheid en bomen van de bergwouden, o.a. quiñua en quishuar, zijn bedekt met mossen, boomvarens, epyfiten (niet- parasiterende gastplant), orchideeën en bromelia's.
Het aantal soorten dieren is veel minder dan in het regenwoud en zijn ook minder indrukwekkend. Algemeen komen voor otter, gordeldier, boommiereneter, opossum, stinkdier en agouti en vleermuizen (meer dan 100 soorten). De brilbeer is wel zeer zeldzaam. Bont gekleurde vogels zijn tangara's (ca. 133 soorten in Ecuador) en kolibries (ca. 120 soorten). Amfibieën worden vooral vertegenwoordigd door veel kikkersoorten die zich in deze vochtige omgeving goed thuis voelen.

Boven de 3500 meter ligt het paramo-gebied (ca. 10% van de totale oppervlakte van Ecuador) met veelal grassen, struiken en struikachtige bomen, de restanten van het Andesbos. Bijzonder is de "frailejon" of espeletia, een reuzenedelweiss die tot twee meter hoog kan worden. Een andere bijzondere plant is de medicinale chuquiragua.
Uiteraard hoe groter de hoogte, hoe minder diersoorten er voorkomen. De paramo's worden vooral door de indianen gebruikt om het vee te laten weiden. Verschillende soorten kleine marmotachtigen worden gejaagd door de op een vos lijkende paramocoyote. Bekend is natuurlijk het Guinees biggetje of de "cuy" zoals hij in Ecuador genoemd wordt. Ze komen in het wild voor maar worden ook gefokt voor het vlees.

De grootste vogel ter wereld met een spanwijdte van ongeveer drie meter is de Andescondor die soms op een hoogte van 6000 meter vliegt, hoger dan elke andere vogel ter wereld. Deze reusachtige vogel wordt echter zeer ernstig bedreigd met uitsterven; waarschijnlijk zijn er nog maar enkele honderden paartjes over. Andere opvallende vogels in dit gebied zijn de caracara en de Andes-kieviet.

In het centrale en zuidelijke kustgebied komen savannes voor. Oorspronkelijk begroeid met bos is dit gebied door mensenhanden ontbost en veranderd is savanne. Ook hier groeien de reusachtige kapokbomen en verder een groot aantal struiken en kruiden. Opmerkelijk is de "ceibo", een boom met een stam in de vorm van een fles. Ook de savannes hebben geen rijk dierenleven. Slangen en hagedissensoorten komen veel voor, samen met wat kleine zoogdieren. In de lucht cirkelen de zwarte gier en de kalkoengier.
In de woestijnachtige kuststreek beperkt de begroeiing zich tot grassen en vele soorten cactussen.

Mangroven met hun typische stelt- en ademwortels groeien in brak water van getijdengebieden. De mangrovebossen van Ecuador worden zwaar bedreigd door de garnalenteelt waardoor ze op dit moment grotendeels gerooid zijn. De rode mangrove is de bekendste soort in Ecuador.
In de mangrovebossen leven veel soorten zeevogels zoals lepelaars, aalscholvers, fregatvogels, slangenhalsvogels en bruine pelikanen. Ook vele vissen, weekdieren schaaldieren en schelpdieren hebben hier hun leefgebied.

Van de geteelde gewassen zijn de aardappel en de yucca de belangrijkste. Er zijn meer dan tweehonderd wilde soorten en negen soorten gekweekte aardappelen. Van de yucca zijn er twee soorten: bittere en zoete. Ook maïs is een plant die al duizenden jaren belangrijk is als voedsel voor de inheemse bevolking. In de Andes komen ca. 50 soorten voor.
Kinini, het geneesmiddel tegen malaria, is in de 17e eeuw ontdekt in Ecuador. Het geneesmiddel wordt gemaakt van het poeder van de bast van de quina-boom. Door de grote vraag naar het geneesmiddel verdwenen de quina-bossen in hoog tempo en dat betekende het einde van de quina-cultuur in Ecuador.
De bekendste groep dieren van het Andesgebergte zijn de kameelachtigen: de guanaco, de vicuña, de alpaca en de lama. De guanaco en de vicuña leven in het wild, de lama en de alpaca zijn tot huisdieren gemaakt. Ze worden gebruikt als lastdier en voor vlees en wol. De guanaco is in Ecuador bijna uitgestorven en de vicuña wordt met uitsterven bedreigd. Door beide soorten te beschermen hoopt men de soorten in Ecuador te behouden.