FILIPPIJNEN - Economie en Toerisme

Reisaanbiedingen FILIPPIJNEN PHILIPPINES Holiday Offers

FILIPPIJNEN Interactief (video's, reisverhalen)

Economie en Toerisme

Algemeen

De Filippijnen heeft een economie waarin de vrije markt een belangrijke rol speelt, en waarin de agrarische sector nog steeds zeer belangrijk is. Met een bruto nationaal product (bnp) van $950 (2003) per hoofd van de bevolking behoort het land tot de armere landen in de wereld.
De Filippijnse economie is altijd zeer gevoelig geweest voor crises en de daarmee samenhangende grote afhankelijkheid van het buitenland. Er verschijnen steeds meer buitenlandse beleggers in de Filippijnen, enerzijds door de goedkope arbeidskrachten, anderzijds door het ontbreken van restricties voor het beleid van multinationale ondernemingen.
De totale beroepsbevolking bedraagt uit ca, 36 miljoen mensen. Het grootste deel van de beroepsbevolking werkt in de agrarische sector, maar ook de industrie en zeker de dienstensector (met name toerisme) leveren een grote bijdrage aan het bnp. Ook de export van arbeid naar onder andere Arabische landen is één van de belangrijkste inkomstenbronnen. Het aantal in het buitenland werkzaam Filippino’s, veelal op contractbasis, schommelt rond de miljoen.
De Filippijnen is een land met veel verborgen werkloosheid, vooral buiten de grote steden. Een groot deel van de beroepsbevolking heeft bovendien lang niet altijd werk. Het officiële percentage werklozen lag in juli 2004 op 11,7%. De informele sector is in de Filippijnen nog van groot belang, vooral in de steden. Deze sector wordt gevormd door bedrijven met minder dan vijf werknemers en wordt zelfs in officiële statistieken meegerekend. Men schat dat er twee keer zoveel mensen werkzaam zijn dan in de formele sector.
In het eerste halfjaar van 2004 groeide de Filippijnse economie met 6,1 procent. In de periode 1999-2003 werd een gemiddelde groei van 4 procent behaald. De landbouwsector groeide in 2004 met 6,3%; de dienstensector groeide met 6,9% en de industrie met 5,6%.
De schuld aan het buitenland (4 miljard dollar in 1975) was in 1994 opgelopen tot 39 miljard dollar en in 2004 tot 58 miljard dollar.
Door de vele natuurlijke hulpbronnen hebben de Filippijnen een gevarieerde economische structuur. In de afgelopen jaren was de bijdrage van de industrie aan het bnp ca. 22%, dat van de landbouw, visserij en bosbouw ca. 16%, en dat van de tertiaire sector ca. 52%.

Landbouw, bosbouw en visserij

De totale agrarische sector is nog wel degelijk van groot belang voor de Filippijnse economie, zowel voor het bnp als voor de werkgelegenheid. Naar schatting werkt in de sector nog ca. 33% van de beroepsbevolking. Bijna de helft van het totale bodemoppervlak bestaat uit cultuurgrond en een even groot deel is met bos bedekt. Het totale landbouwareaal bedraagt op dit moment zo’n 12 miljoen hectare, waarvan ongeveer de helft op het zuidelijke eiland Mindanao ligt. Hiervoor werd op Mindanao een groot deel van de bossen gekapt.

De agrarische sector heeft het niet gemakkelijk. De productiviteit is te gering door o.a. de te kleine bedrijven, het probleem van het grootgrondbezit en verouderde landbouwmethoden. Zo wordt het zogenaamde ‘caingin’ of de ladang-methode nog steeds toegepast.
Belangrijke landbouwproducten zijn de voedselgewassen rijst, ananas, kokosnoten en maïs. Verder verbouwt men suikerriet, abaca (Manillahennep) en tabak. Na de invoering van nieuwe rijstvariëteiten werden de Filippijnen zowaar rijstexporterend en richt men zich op zowel de droge als de natte rijstbouw, die zich voor een groot deel in het centrale deel van Luzon plaatsvindt. Filippijnse boeren moeten veelal het veld ruimen voor enorme plantages voor suikerriet, bananen, ananas en kokosnoten (vooral op Mindanao) die eigendom zijn van buitenlandse ondernemingen. Ook de hiermee gerelateerde conservenindustrie is vaak in handen van buitenlanders. Bijna eenderde van de bevolking is afhankelijk van de kokosnotenoogst, die in 2003 meer dan 14 miljoen ton bedroeg; ca. de helft van wereldproductie. De productie van suikerriet is de laatste jaren sterk afgenomen door de lage wereldmarktprijzen. Ananassen en bananen, vooral verbouwd op Mindanao, zijn de belangrijkste exportproducten voor de agrarische sector.

Meer dan 10 miljoen varkens en 100 miljoen kippen zorgen voor voldoende kippen- en varkensvlees voor de eigen bevolking; zuivelproducten en rundvlees worden op grote schaal geïmporteerd.

De Filippijnse visserijsector, waarin meer dan één miljoen mensen werk vinden, wordt economisch steeds belangrijker. Toch zijn er nog de nodige problemen: de vaak kleine bedrijfjes hebben meestal geen moderne koel- en vriesinstallaties en de havenfaciliteiten kunnen ook veel beter. Dan is verder het gevaar voor overbevissing reëel aanwezig en wordt het koraalrif rond de Filippijnse eilanden veel schade toegebracht.

De Filippijnen waren ooit een van de grootste houtproducenten ter wereld. De hoeveelheid bossen is de laatste decennia echter sterk verminderd, waardoor de betekenis voor de economie niet zoveel meer voorstelt. De exportopbrengsten bedragen nog slechts enkele tientallen miljoenen dollars.
De roofbouw op de natuurlijke bossen wordt afgeremd en sinds 1991 bestaat er een verbod op houtkap in de oerwouden. Sinds 1987 is er meer aandacht voor herbebossing, maar door onder andere de zwarte handel verdwijnen er nog steeds meer bossen dan er aangeplant worden.

Mijnbouw

De mijnbouw wordt steeds belangrijker door investeringen van vooral de Amerikanen. De voornaamste delfstoffen zijn koper (meer dan 75% van de totale mijnbouwproductie), goud, nikkel, chroom en zilver. Kobalt, lood, mangaan, zink, kalksteen en ijzer zijn in wat kleinere hoeveelheden aangetroffen, maar nog wel exploiteerbaar. De meeste mijnbouwproducten worden geëxporteerd naar Japan en de Verenigde Staten. De bijdrage van de mijnbouwsector aan het bnp was in 2003 slechts 1%.

Industrie

De industrie is nog van geringe betekenis en voornamelijk te vinden rond de hoofdstad Manilla en omgeving. Vooral de voedingsmiddelenindustrie en de fabricage van verbruiksgoederen uit geïmporteerde halffabrikaten is belangrijk: suiker- en tabaksverwerkende fabrieken, rijstpellerijen, olieperserijen, cement- en houtindustrie.
De meeste bedrijven zijn geheel of gedeeltelijk in bezit van buitenlandse ondernemingen die niet of nauwelijks belasting betalen en daardoor weinig bijdragen aan de welvaart van het land.

Handel

De handelsbalans is vaak negatief; in 1998 daalde de vraag naar importproducten drastisch, waardoor het tekort op de handelsbalans maar 28 miljoen dollar bedroeg. De laatste jaren nam de import weer toe, waardoor het tekort op de handelsbalans weer opliep.
De uitvoer bestaat voor meer dan de helft uit elektronicaproducten, terwijl de uitvoer van primaire producten als hout, kopra en suiker steeds minder belangrijk worden. De belangrijkste exportpartners van de Filippijnen waren in de eerste helft van 2004 de Verenigde Staten, Japan en Nederland. De uitvoer naar Nederland betreft vooral kantoor- en automatiseringsapparatuur en halfgeleiders. Verder wordt een deel van de Filippijnse export via de haven van Rotterdam doorvervoerd naar andere exportbestemmingen.
De invoer bestaat voornamelijk uit transport- en voedingsmiddelen, kapitaalsgoederen en olie. De Filippijnen importeert heel weinig uit Nederland; in 2004 stond Nederland op de 21e plaats van importpartners en voerde vooral voedingsmiddelen en industriële producten.




handelscijfers Nederland – Filippijnen 2000-2003 (x 1 miljoen euro)



             invoer          uitvoer          saldo

2000          2500             360            -2140      

2001          1910             317            -1593

2002          2610             224            -2386

2003          2007             258            -1748

Verkeer

Het transport per spoorlijn stelt niet veel voor. Er bestaan een noord-zuidspoorlijn op Luzon (San Fernando-Manila-Legaspi) en enkele lijnen op Panay en Cebu. Nog geen 500 km van de 897 km enkelspoor wordt daadwerkelijk gebruikt. In 2002 werden er slechts 4,3 miljoen passagiers vervoerd, terwijl de hoeveelheid vracht bijna nihil was. In contrast hiermee staat het bovengrondse metronet van Manilla, waarmee in 2001 110 miljoen passagiers vervoerd werden.

Het wegennet is het dichtst op Luzon en vaak van matige kwaliteit door achterstallig onderhoud. Van de ruim 200.000 km wegen is bijvoorbeeld maar ongeveer een vijfde verhard. Door de vele waterwegen op de eilanden zijn er bijna 12.000 bruggen in het wegennet opgenomen. Ca. 80% van het personenvervoer en 60% van het goederenvervoer vindt over land plaats.

Er zijn drie luchtvaartmaatschappijen, waarvan Philippine Air Lines (PAL) de grootste is. Manila International Airport is de voornaamste luchthaven, samen met de intenationale luchthavens van Cebu en General Santos.
Er is een groot aantal binnenlandse luchtverbindingen met een snel stijgend aantal passagiers.

Het transport over zee is voor de Filippijnen net zo belangrijk als het goederentransport over de weg. Ca. 40% van de binnenlandse vracht en 10% van het personenvervoer vindt via het water plaats.
In totaal zijn er ca. 1500 havens waarvan de grootste zes meer dan 80% van alle havenverkeer voor hun rekening nemen; dit zijn Manilla, Cebu, Iloilo, Cayagan de Oro, Zamboanga en Davao.

Toerisme

De inkomsten uit het toerisme worden steeds belangrijker voor de Filippijnen, terwijl ook de werkgelegenheid er fors van profiteert. Jaarlijks worden de Filippijnen door ca. 2 miljoen toeristen bezocht.
De meeste toeristen komen uit de Verenigde Staten, Japan, Zuid-Korea, Hongkong en China. De veiligheidssituatie in het zuiden van het land zorgt voor een lichte daling van het aantal toeristen. Er is echter nog voldoende potentieel aanwezig omdat de toeristische mogelijkheden van het land nog nauwelijks ontwikkeld zijn. Belangrijk is daarbij ook dat de huidige gebrekkige infrastructuur verbeterd wordt.