JAPAN Bevolking

Reisaanbiedingen JAPAN JAPAN Holiday Offers

JAPAN Interactief (video's, reisverhalen)

Bevolking

Algemeen

In 2002 had Japan ca. 127 miljoen inwoners en is daarmee qua inwoneraantal het negende land ter wereld. De bevolkingsdichtheid bedroeg toen gemiddeld ongeveer 336 inwoners per km2 en Japan behoort daarmee tot de dichtstbevolkte landen ter wereld.
Van de vier grote eilanden heeft Hokkaido de laagste bevolkingsdichtheid (68 inwoners per km2) en Honshu de hoogste (421 inw. per km2). Shikoku heeft een bevolkingsdichtheid van 225 inwoners per km2 en Kyushu 317 inwoners per km2. De de stedelijke conglomeraties van Tokio-Yokohama, Nagoya en Osaka-Kobe hebben een extreem hoge bevolkingsdichtheid met meer dan 4000 inwoners per km2. In 1993 woonde 65% van de bevolking in deze conglomeraties. Hoewel de bevolking van Tokio afneemt, groeit de agglomeratie van de stad nog steeds. Deze trend is ook in Osaka waarneembaar. Ruim 77% van de bevolking woont in de steden en de grootste zijn: Tokio (7,9 miljoen inwoners; agglomaratie: 11,8 miljoen), Yokohama (3,3 miljoen), Osaka (2,5 miljoen), Nagoya (2,1 miljoen), Sapporo (1,7 miljoen), Kyoto (1,4 miljoen) en Kobe (1,5 miljoen). De berggebieden zijn het dunst bevolkt.
Van de totale bevolking is maar liefst 99% Japanner. Van de overige, niet-Japanse bevolkingsgroepen zijn de Ainoe en de Koreanen de belangrijkste. Zeer kleine buitenlandse minderheden worden gevormd door tijdelijk personeel uit Zuidoost-Azië, Zuid-Amerika en Westerse landen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Japan met een bevolkingsexplosie geconfronteerd, maar door maatregelen van de overheid (voorbehoedsmiddelen, mogelijkheid tot het plegen van abortus) werd deze ontwikkeling in de jaren vijftig met succes bestreden; sinds 1960 vertoont het geboortecijfer een dalende lijn (1993: 9,6‰). De bevolking nam tussen 1985 en 1993 met gemiddeld 0,4% toe (2001: 0,17%), wat, gezien het lage geboortecijfer, vnl. is te danken aan het lage sterftecijfer, dat sinds 1951 beneden de 10‰ ligt(2001: 8,34%). Het sterftecijfer bedroeg in 2001 8,34 per 1000 inwoners.
De Japanners hebben de hoogste levensverwachting ter wereld: die van de mannen bedroeg gemiddeld 77,62 jaar in 2001 en die van vrouwen 84,15 jaar.
De bevolkingsopbouw in 2001 was als volgt:
0-14 jaar: 14,64%
15-64 jaar: 67,83%
65+: 17,53%
De zuigelingensterfte is zeer laag en bedroeg in 2001 3,88 per 1000 levendgeborenen.

Ainu

Sommige wetenschappers nemen aan dat de Ainu afstammelingen zijn van de eerste bewoners van Japan. Het waren aanvankelijk nomadische stammen die in Midden- en Noord-Japan van de jacht en de visvangst leefden. Ze werden verdreven door de volkeren die na hun voet aan wal zetten en moesten zich terugtrekken op het eiland Hokkaido, waar hun cultuur langzaam verloren is gegaan. Er zijn nog maar weinig Ainu die de Ainu-taal kunnen verstaan of die hun traditionele cultuur hebben weten te bewaren. Pas enige tijd geleden zijn oude epen of "yukars" op schrift gesteld. De Ainu-religie is een animistische, waarin men gelooft dat dieren, bomen en stenen een geest of ziel bezitten. Men name de beer speelt een belangrijke rol in de Ainu-religie en –tradities.
Er leven nog slechts 22.000 Ainu op het eiland Hokkaido. Ze verschillen qua uiterlijk, cultuur en godsdienst totaal van de rest van de Japanse bevolking. Ze werden lange tijd tot het Kaukasische ras gerekend, maar recent onderzoek heeft aan het licht gebracht dat bepaalde Kaukasische genen volledig ontbreken. Siberië wordt nu ook wel als plaats van herkomst genoemd. In ieder geval hadden ze een blanke huidskleur, lichte ogen en blond haar. De huidige Ainu komen meestal voort uit een gemengd huwelijk tussen een Japanner en een Ainu, en zijn dan ook nauwelijks te onderscheiden van echte Japanners. Geschat wordt dat er nog maar ca. 200 rasechte Ainu leven.

Burakumin

De Burakumin zijn wel "echte" Japanners die vroeger beroepen uitoefenden als leerbewerkers, slagers en kadaverruimers. Op meest religieuze gronden werden ze als onreine wezens (Eta) beschouwd en leefden buiten de traditionele gemeenschappen in afgezonderde gehuchten, de zogenaamde "buraku". Ze kregen zelfs aparte namen waardoor ze tot op de dag van vandaag herkend kunnen worden. Sinds het herstel van de monarchie in 1871 is het discrimineren van deze bevolkingsgroep verboden maar discriminerende praktijken blijken nog steeds te bestaan. Zo kan een burakumin een huwelijk buiten de eigen bevolkingsgroep bijna vergeten en neemt men in het bedrijfsleven geen burakumin aan; men is zo bijgelovig dat men geloofd dat deze het hele bedrijf negatief zou kunnen beïnvloeden.
Geschat wordt dat er op dit moment ongeveer 3 miljoen mensen van Burakumin-afkomst in Japan leven.

Koreanen

In Japan woont een groep van ca. 650.000 Koreanen (zai-nichi kankoku-jin). Het zijn voornamelijk afstammelingen van dwangarbeiders die tussen 1910 en 1945 vrijwillig of gedwongen naar Japan kwamen. Ook deze bevolkingsgroep wordt gediscrimineerd en gemengde huwelijken komen bijna niet voor. In feite worden ze nog steeds als buitenlanders beschouwd.