MONGOLIE - Economie en Toerisme

MONGOLIE Interactief (video's, reisverhalen)

Economie en Toerisme

PREVIEW - UITGEBREIDE BESCHRIJVING VOLGT

Tot in het begin van de jaren negentig kende Mongolië een centraalgeleide planeconomie volgens het sovjetmodel. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie (destijds de belangrijkste handelspartner) resulteerde direct in een terugval van het BNP van dertig procent, en bracht Mongolië in een langdurige economische recessie. Mongolië bevindt zich in een overgangsfase van een door de overheid gestuurde economie naar een meer westers economisch model. In 1997 werd een grootschalig privatiseringsprogramma ingezet, waarmee men hoopte buitenlandse investeringen aan te trekken. Veel geprivatiseerde bedrijven gingen evenwel door mismanagement bankroet, waardoor de werkloosheid toenam. De strenge winters van de afgelopen jaren hadden zware gevolgen voor de nomadenbevolking in Mongolië, en resulteerden in slechte oogsten en sterfte van vee. Veeteelt (runderen, paarden, geiten, schapen, kamelen) en mijnbouw vormen traditioneel de belangrijkste economische activiteiten. De (bescheiden) industriële activiteiten richten zich met name op de exploitatie van koper, kolen, tin, goud en uranium.

Door invoering van een serie economische hervormingen, waaronder het stimuleren van een vrije markteconomie, loon- en prijsliberalisatie en hervormingen van de bank- en energiesector, herstelde de economie zich in zekere mate. De mogelijkheden tot herstel bleven evenwel beperkt, doordat de economische ontwikkeling zeer te lijden had van de financiële crisis in Azië in 1997 en de economische crisis in 1999 in Rusland. De beperkte groei (3,5%) die in deze periode werd gerealiseerd, is met name te danken geweest aan de goede ontwikkelingen in de agrarische (veeteelt) sector. In 1999 en 2000 werd Mongolië getroffen door barre winters en lange periodes van droogte, waardoor, mede vanwege een tekort aan voedsel door overbegrazing en woestijnvorming, een belangrijk deel van de veestapel verloren ging. Nadien is Mongolië zonder voedselimporten niet meer in staat geweest de bevolking van voedsel te voorzien. In het algemeen is de economische en sociale situatie niet rooskleurig. Door de economische teruggang dreigt de infrastructuur op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, drinkwater en telecommunicatie terug te vallen. De kosten van onderhoud van deze voorzieningen zijn hoog en bij gebrek aan overheidsfinanciën worden ze verwaarloosd.

In 1997 werd met het IMF een aanpassingsprogramma afgesloten en voldeed Mongolië na zes maanden aan alle performance-criteria, die bij het ESAF (Enhanced Structural Adjustment Facility)-programma werden gesteld. Sinds de economische teruggang in 1998 was het ESAF-programma tijdelijk opgeschort, omdat Mongolië niet meer aan de criteria voldeed. In juli 1999 zijn de betalingen onder het ESAF-programma hervat. In 2002 groeide het BNP van Mongolië met 3,9% ten opzichte van het jaar ervoor, om in 2003 zelfs met 5% te groeien. In 2001 was dit groeipercentage nog maar 1,1%. Naar aanleiding van aanbevelingen van het IMF om meer transparantie te bewerkstelligen, heeft Mongolië in juni 2003 de wet op het bankwezen aangepast. Een onafhankelijke raad is in het leven geroepen om de Centrale Bank te monitoren.

Mongolië behoort met een gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking van 641 US-dollar per jaar (in 2004) tot de landen met een laag inkomen. Het land kent een smalle economische basis, het staat op plaats 116 van de UNDP Human Development Index (2006) en kent een werkloosheid van ca. 14 % (2006, EIU). De relatief open economie van Mongolië is voornamelijk gebaseerd op landbouw en mijnbouw, waarbij de vaak extreme weersomstandigheden het nog extra moeilijk maken om een constante economische groei te creëren. De binnenlandse afzetmarkt is zeer beperkt, terwijl de gebrekkige infrastructuur en beperkte transportmogelijkheden vaak grote belemmeringen vormen voor de productie voor buitenlandse markten.

De belangrijkste beleidsdoelstelling van de Mongoolse overheid vormt het bevorderen van economische groei om de armoede te verminderen. Deze doelstelling is vastgelegd in de in 2003 aangenomen Economic Growth Support and Poverty Reduction Strategy (EGSPRS). Mongolië bereidt momenteel een nieuwe armoederverminderingsstrategie voor, genaamd National Development Strategy (NDS). Deze NDS heeft als belangrijkste pijlers de Millenium Ontwikkelingsdoelen en de private sector ontwikkeling. De civil society wordt hier dichter bij betrokken. Als de NDS operationeel wordt, zal moeten blijken hoe de Mongoolse autoriteiten concreet invulling gaan geven aan de nieuwe strategie en hoe de doelstellingen van de donorgemeenschap en de NDS op elkaar aansluiten. Dit is van belang omdat in het verleden de Mongoolse autoriteiten en de donorgemeenschap niet altijd dezelfde prioriteiten hadden.