Artikelen over OEKRAINE
Samenleving
Staatsinrichting
De parlementaire democratie Oekraïne werd een onafhankelijke republiek op 24 augustus 1991; de nieuwe grondwet van 28 juni 1996 voorziet in een presidentiële republiek en een één kamer tellend parlement, de 'Verkhovna Rada', met 450 leden, die elke vier jaar worden verkozen. De helft van het aantal parlementsleden wordt gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging en de andere helft op basis van een districtenstelsel.
Het staatshoofd is de president, die via rechtstreekse presidentsverkiezingen om de vijf jaar gekozen wordt. Alle inwoners boven de achttien jaar zijn stemgerechtigd.
Bestuurlijke indeling
Oekraïne is bestuurlijk opgedeeld in 24 regio’s of ‘oblasts’; de hoofdstad Kiev heeft een bijzondere status, evenals de autonome republiek Krim. De oblasts zijn onderverdeeld in ca. 450 districten en elke oblast heeft een lokaal bestuur met een door de president benoemde voorzitter.
Oekraïne blijft tot nu toe echter een sterk centraal geregeerd land, met slechts weinig decentralisatie van bevoegdheden.
Oblast hoofdstad oppervlakte aantal inwoners
Cherkasy Cherkasy 20.900 km2 1.400.000
Chernihiv Chernihiv 31.900 km2 1.200.000
Chernivtsi Chernivtsi 8.100 km2 922.000
Dnjprodzerzhyns’k Dnjprodzerzhyns’k 31.900 km2 3.500.000
Donets’k Donets’k 26.500 km2 4.800.000
Ivano-Frankivs’k Ivano-Frankivs’k 13.900 km2 1.400.000
Kharkiv Kharkiv 31.400 km2 2.900.000
Kherson Kherson 28.500 km2 1.170.000
Khmel’nyts’kyy Khmel’nyts’kyy 20.600 km2 1.400.000
Kiroyohrad Kiroyohrad 24.600 km2 1.100.000
Kyyiv Kyyiv 28.900 km2 1.800.000
Luhans’k Luhans’k 29.700 km2 2.500.000
L’viv L’viv 21.800 km2 2.600.000
Mykolayiv Mykolayiv 24.600 km2 1.260.000
Odesa Odesa 33.300 km2 2.400.000
Poltava Poltava 28.800 km2 1.600.000
Rivne Rivne 20.100 km2 1.150.000
Sumy Sumy 23.800 km2 1.250.000
Ternopil’ Ternopil’ 13.800 km2 1.100.000
Vinnytsya Vinnytsya 26.500 km2 1.700.000
Volyn’ Luts’k 20.200 km2 1.000.000
Zakarpattya Uzhorod 12.800 km2 1.200.000
Zaporizhzhya Zaporizhzhya 27.200 km2 1.900.000
Zhytomyr Zhytomyr 29.900 km2 1.300.000
Autonome republiek
Krym Simferopol’ 27.000 km2 2.000.000
Steden met een ‘blast’-status
Kyyiv Kyyiv 2.600.000
Sevastopol’ Sevastopol’ 379.000
Onderwijs
Basisonderwijs en voortgezet onderwijs omvat in Oekraïne de voorschoolse periode tot en met groep elf. Voorschoolse programma’s worden bezocht door tweederde van alle Oekraïense kinderen. Kinderen van zes maanden tot en met drie jaar bezoeken de peuterklas (‘dityachy yasly’), en kinderen van drie tot zes jaar bezoeken de kleuterschool (‘dityachy sad’).
Elementair basisonderwijs (‘pochatkova osvita’) wordt gegeven in de groepen 1-4, voortgezet basisonderwijs in de groepen 5-9 en degene die de groepen tien en elf met goed gevolg aflegt, kan eventueel naar de universiteit. Kinderen zijn tot en met groep negen leerplichtig. Na groep negen krijgt men een diploma en kan men kiezen om een vakschool of een gespecialiseerde technische school te volgen.
Het valt niet mee om een universitaire opleiding te volgen. Voor sommige plaatsen zijn wel twintig gegadigden en men moet bovendien eerst een aantal toelatingsexamens met goed gevolg afleggen.
Oekraïne telt ca. 15 vijftien universiteiten, die echter niet meer tot de top van Europa behoren. De enige uitzonderingen zijn de opleidingen in computertechnologie en oceanografie.
In 1992 werd de Kiev-Mohyla Academie weer heropend, meer dan 175 jaar nadat de Russen haar deuren hadden gesloten. Het is de eerste universiteit die niet onder staatstoezicht staat.
Het Oekraïense onderwijs heeft erg te lijden gehad van het instorten van het communisme, de beschikbare financiële middelen en het invoeren van het Oekraïens als officiële taal. Zo is een groot gedeelte van de leraren Russischtalig en spreken onvoldoende Oekraïens om in de officiële taal les te geven.
OEKRAINE LINKS
2525 boeiende km op de fiets (N)
Oekraïne 1World2Travel (E+N)
Oekraïne Middeneuropa (N)
Oekraïne Minbuza (N)
Oekraïne Startkabel (N)
Oekraïne Startnederland (N+E)
Oekraïne Verzamelgids (N)
Reisverslag Oekraïne (N)
Startpagina Oekraïne (N)
Starttips Oekraïne (E+N)
Telefoongids Oekraïne
Willgoto Oekraïne (N)
Bronnen
Bassis, V. / Ukraine
Marshall Cavendish, 2000
Corona, L. / Ukraine
Lucent Books, 2001
Hove, P. ten / Schets van Oekraïne
Stichting Platform Samenwerking Nederland-Oekraïne, 1998
Oekraïne
Minbuza
Stichting Platform Samenwerking Nederland-Oekraïne, 1996
Otfinoski, S. / Ukraine
Facts on File, 1999
laatst bijgewerkt mei 2008
Samensteller: Geert Willems