PERU - Economie en Toerisme

Reisaanbiedingen PERU PERU Holiday Offers

PERU Interactief (video's, reisverhalen)

Economie en Toerisme

Algemeen

Van oudsher is de Peruaanse economie sterk afhankelijk van de uitvoer van producten van landbouw, mijnbouw en visserij. De belangrijkste exportproducten zijn koper, zilver, suiker, vis en vismeel, koffie, katoen, coca en sinds enige jaren aardolie. In 1992 was van de beroepsbevolking (7,2 miljoen) 33% werkzaam in landbouw en visserij, 17% in industrie,bouwnijverheid en mijnbouw en 50% in de handel- en dienstensector, die in 2003 de volgende percentages aan het Bruto Nationaal Product (bnp) bijdroegen: 10%, 27% en 63%.
Na een periode van relatief stabiele economische ontwikkeling in de periode 1965-1980, kreeg Peru te kampen met een economische crisis. In de jaren tachtig groeide het bnp nog maar met gemiddeld 0,4% per jaar; per hoofd van de bevolking daalde het bnp met in totaal 30% tussen 1981 en 1991. Sindsdien groeit het bnp dankzij het stabilisatie- en aanpassingsbeleid van president Fujimori weer met ca. 4% per jaar. Met name de periode 1993-1997 kende hoge groeicijfers. De inflatie was in de jaren tachtig en negentig zeer hoog: gemiddeld 495% per jaar. Inmiddels ligt de inflatie al enkele jaren onder de 5%. De buitenlandse schuld bedroeg in 2002 nog 29,2 miljard dollar.
Het werkloosheidspercentage, officieel 9,4% in 2003, is in werkelijkheid vele malen hoger: 77,4% van de bevolking heeft niet genoeg werk om van te leven. In 1998 viel de economische groei fors terug naar 2% als gevolg van teleurstellende visserij- en landbouwopbrengsten door de financiële crisis in Azië, het natuurfenomeen El Niño en de lage grondstofprijzen. Het aantal mensen dat onder de armoedegrens leefde onder Fujimori's bewind het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, is gestegen tot 20% van de bevolking. Daarbij horen de duizenden werknemers van staatsbedrijven die na de privatisering werden ontslagen. Vanaf eind 1999 ging het economisch weer iets beter met de Peruaanse economie.
De huidige president Toledo richt zich, naast armoedebestrijding, in economisch zin op de sterke punten van Peru: mijn- en landbouw, agro- en textielindustrie, bouwnijverheid, visserij en toerisme.
De informele sector is bijzonder groot in Peru, vooral veroorzaakt door de hoge werkloosheid. Men werkt dan bijvoorbeeld als straatverkoper of taxichauffeur.
Peru trad in 1969 toe tot het Andespact, een samenwerkingsverband tussen Bolivia, Colombia, Ecuador, Peru en Venezuela. Het doel van dit pact is de verwezenlijking van een subregionale gemeenschappelijke markt. Tussen de Europese Unie en de landen van het Andespact bestaat sinds 1984 een samenwerkingsovereenkomt. In 1991 werd overeenstemming bereikt over het instellen van een vrijhandelszone, in eerste instantie tussen Venezuela, Colombia en Ecuador. Met de meeste landen in de regio sloot Peru bilaterale handelsovereenkomsten. Peru heeft toegang tot de Atlantische Oceaan via Puerto Suarez, de rivierhaven van Bolivia.

Landbouw, visserij, veeteelt en bosbouw

Van het totale landoppervlak is nog geen 3% in gebruik voor akkerbouw, 21% is weidegrond en 54% is met bos bedekt. Door klimatologische omstandigheden is oogsten aan de Peruaanse kust het gehele jaar door mogelijk. In 2001 groeide de totale productie van de Peruaanse landbouwsector nog met 13%.

Van de akkerbouwgrond wordt bijna de helft bevloeid met name in de geïrrigeerde terreinen in de Costa; de Sierra omvat 60% van het landbouwareaal, terwijl in de Selva (nu 15% van het areaal) nog grote gebieden voor landbouw geschikt te maken zijn.
Van de veelal op moderne bedrijven in de Costa verbouwde producten zijn suikerriet en katoen de belangrijkste, beide producten worden geëxporteerd; verder rijst, druiven, tabak, groenten (broccoli, bloemkool, uien) en fruit (vooral mango’s en verder o.a. passievruchten en citrusvruchten). De aspergeteelt is een echte groeisector en is nu al het voornaamste landbouwproduct voor de Peruaanse export. Witte asperges gaan vooral naar Europa, de groene variant gaat vooral ingevroren naar de Verenigde Staten.
De overwegend kleine bedrijfjes in de zeer intensief bebouwde Sierra produceren voedingsgewassen voor de binnenlandse markt als aardappelen, bonen, maïs, bananen, tarwe, haver, gerst, knolgewassen, quinoa en steeds meer exportgewassen als coca en koffie. In de Andes leeft een groot deel van de bevolking van ‘zelfvoorzienende landbouw’.
De Selva produceert vooral katoen, rijst, bonen en bananen.

Peru is een belangrijke producent van het cocablad. Hoewel de bulk van de productie van cocabladeren en cocaïne zich momenteel in Colombia concentreert, wordt de zogenaamde ‘pasta básica’, een tussenproduct voor de uiteindelijke aanmaak van cocaïne, ook in Peru geproduceerd en naar Colombia vervoerd.
Deze ontwikkeling leidt ertoe dat ondanks de redelijk succesvolle bestrijding van de cocateelt, cocaboeren steeds meer betrokken raken bij de drugscriminaliteit.

Rundvee- en varkenshouderij vinden vooral plaats in de kustvlakten (zuivelproductie) en op de hoogvlakten in de Sierra; in de Sierra overweegt de schapenteelt, naast alpaca en lama.

Van groot economisch belang is de zeevisserij, met een jaarlijkse gemiddelde waarde van 595 miljoen dollar goed voor 17% van de totale exportwaarde. Peru is na China het land met de grootste visvangst. Na een sterke teruggang in de vangsten van ansjovis en tonijn in 1972 en 1982/1983 (gevolg van overbevissing en veranderingen in de Humboldtstroom voor de kust, waardoor de visgronden tijdelijk verdwenen) leefde de visserij toch steeds weer op.
Ansjovis en sardines (samen ca. 10 miljoen ton per jaar) wordt grotendeels verwerkt tot vismeel en visolie. Peru is de grootste vismeelproducent ter wereld. De overige vis, vooral makreel, wordt diepgevroren of als conserven uitgevoerd.
Als eens in de zoveel jaar El Niño optreedt en warm tropisch water langs de kust stroomt, is alle vis daar weg en verkeert de visverwerkende industrie in een crisis. Ook het gevaar van overbevissing was lang aanwezig, maar sinds 1986 zijn er quota ingesteld.

Van de aanwezige houtvoorraad wordt maar een zeer klein gedeelte geëxploiteerd en met name de productie van hardhout is onvoldoende voor de binnenlandse behoefte. Per jaar wordt ongeveer 8 miljoen m3 hout gekapt voor de houtverwerkende industrie.
Uitbreiding van de bosbouw heeft grote prioriteit, waarbij vooral het transportprobleem de aandacht heeft.
In de Sierra wordt hout vooral als energiebron gebruikt, wat tot grote ecologische problemen heeft geleid als gevolg van erosie.

Mijnbouw en energievoorziening

De exploitatie van delfstoffen is van groot belang voor de Peruaanse economie en de mijnbouw is dan een van de pijlers van de Peruaanse economie. Deze sector is traditioneel goed voor ca. de helft van de totale exportopbrengsten ban het land.
Peru is altijd al een belangrijke zilverproducent geweest (tweede op de wereldranglijst) en staat zesde op de ranglijst van koperproducenten, vierde op de ranglijst van zink-, lood- en tinproducenten, terwijl de uitvoer van aardolie een belangrijke bijdrage aan de deviezenontvangsten levert.
De mijnbouw was tussen 1906 en 1974 volledig in handen van Noord-Amerikaanse maatschappijen. Het grootste aandeel in de koperwinning hebben de mijnen van Toquepala en Cuajone. Het kopererts wordt grotendeels in Peru zelf geconcentreerd en gesmolten, en voor slechts de helft in het land geraffineerd. Andere belangrijke kopermijnen zijn die van Tintaya (bij Yauri), La Oraya en van Cerro Verde.
Van belang zijn voorts de winning van bismut, goud, cadmium, selenium en nog enkele andere zeldzame metalen, vaak in combinatie met koper en zink; ijzererts wordt bij Marcona gewonnen. De winning van uranium (een van de grootste vindplaatsen in Zuid-Amerika) bij Marochoca (dept. Junín) is van groot belang, zo ook (nog steeds) die van guano op enkele eilanden voor de kust. Guano is de nitraatrijke vogelmest op de rotsen voor de kust. De Sechurawoestijn levert kali en herbergt één van de drie grootste fosfaatreserves ter wereld.
De aardoliewinning, verwerking en verkoop is sinds 1968 gedeeltelijk in handen van de staatsmaatschappij PETROPERÚ. Peru is zelfvoorzienend voor aardolie, eenderde wordt geëxporteerd.
De olieproductie neemt geleidelijk af door het uitputten van de bestaande velden en het ontbreken van belangrijke nieuwe exploratieactiviteiten.

Bij de energievoorziening van het land speelt de enorme waterkrachtreserve een grote rol; van het geïnstalleerd elektrisch vermogen (ca. 14 miljard kWh) bestaat 75% uit waterkrachtcentrales (Río Mantaro; Huinco). De staatselektriciteitsmaatschappij ELECTROPERÚ heeft het grootste deel van de openbare elektriciteitsproductie en -distributie in beheer, maar toch zit 35% van de bevolking zonder stroom.

Industrie

De verwerking van primaire producten uit landbouw, mijnbouw en visserij neemt nog steeds een belangrijke plaats in de Peruaanse industrie in. Verder is de productie van transportmiddelen en elektronica van belang. Ondanks de hervorming van de industriële sector en de nationalisaties sinds 1968 is de invloed van buitenlands kapitaal belangrijk gebleven en is de invloed van de arbeiders beperkt gebleven. De staatsondernemingen en genationaliseerde bedrijven worden beheerd door het in 1972 opgerichte INDUPERÚ, dat tevens tot taak heeft een decentralisatie van de industriële ontwikkeling tot stand te brengen.
Belangrijke industriële centra zijn:
Lima-Callao is het industriële centrum van het land: voedingsmiddelen, dranken, tabaksartikelen, textiel, elektronica, glas, rubber en cement Chimbote: vismeel, visolie, visconserven, staalindustrie
Chiclayo: suiker
Trujillo: auto's, tractoren, machines, motoren en suiker
Arequipa: textiel en zuivelproducten
Cuzco: textiel, kunstmest
Ilo: koperraffinage
La Oroya: koper- en zinksmelterij, metallurgie
Aardolieraffinaderijen in: Talara, Lima, Tumbes, Iquitos, Conchán, Pucallpa en Bayóvar
Nazca: staal

KLEDING EN TEXTIEL
Textiel is de belangrijkste tak van de niet-traditionele export van Peru, met als belangrijkste exportmarkt de Verenigde Staten (totale exportbedrag: 366 miljoen dollar). Van de totale waarde van de Nederlandse import uit Peru bestond in 2001 14,7% uit kleding. Het succes van de Peruaanse textiel komt onder andere door de erg goede kwaliteit van het katoen.

Handel

Tegenwoordig is cocaïne (in de vorm van zowel poeder als pasta) naast koper Peru's belangrijkste exportproduct. De opbrengsten uit de cocaïne zijn natuurlijk nergens in de officiële cijfers terug te vinden.
Naast koper zijn ook zilver, vismeel, zink, tin, koffie, ijzer en katoen belangrijke officiële exportartikelen.
De belangrijkste handelspartners zijn de Verenigde Staten, Japan en de EU, en verder de buurlanden van het Andes-Pact.
Ingevoerd worden vooral grondstoffen, halffabrikaten, machines en voedingsmiddelen.




Handel Nederland-Peru 1999-2002 (x 1 miljoen euro)



         invoer     uitvoer     saldo

1999      76,5        54,8      -21,7

2000      65,8        53,0      -12,8

2001      73,2        49,1      -24,1

2002      59,7        44,3      -15,4

Verkeer en toerisme

De geografische structuur van het land veroorzaakt grote transportproblemen. Het grootste deel van het transport gaat over de weg. De lengte van het wegennet bedraagt ca. 80.000 km, waarvan maar 13% is geasfalteerd. De belangrijkste verkeersaders zijn de Carretera Panamericana (ca. 3400 km) van noord naar zuid grotendeels langs de kust, de Carretera Central Transandino, van Lima-Callao oostwaarts, die via La Oroya en Pucallpa in de toekomst aansluiting zal geven op de Braziliaanse Transamazone-snelweg, en de deels voor verkeer geopende, deels in aanleg verkerende Carretera Marginal de la Selva aan de oostzijde van het Andesgebergte. Het wegdek van de Pan American is nog niet zo lang geleden geheel vernieuwd en er is een tolsysteem ingevoerd om toekomstig onderhoud te bekostigen.
Het spoorwegnet (ca. 2500 km) bestaat uit negen onderling niet verbonden lijnen. Een groot deel hiervan verkeert in een zeer slechte staat en wordt voornamelijk gebruikt voor het transport van mineralen.
De binnenvaart speelt vooral een rol in het Amazonegebied (havens: Iquitos en Pucallpa) en op het Titicacameer. Het merendeel van de im- en export loopt via de zeehaven Callao, ca. driekwart van alle Peruaanse import en ca. een kwart van de totale export; van de overige 25 zeehavens zijn van belang Chimbote, Talara, Mollendo, Matarani, Ilo, Pisco, Salaverry, Bayóvar en Paita. De staatsscheepvaartmaatschappij Corporación Peruana de Vapores (CPV) beschikt over een koopvaardijvloot van ruim 600 schepen, waarvan een twintigtal tankers.
Behalve de internationale luchthavens van Lima (Jorge Chávez), Iquitos, Artequipa en Cuzco beschikt het land over ruim 300 vliegvelden en landingsstrips, waarvan er zeven geschikt zijn voor grotere vliegtuigen. De luchtvaartmaatschappij AEROPERÚ verzorgt het internationale vliegverkeer en een deel van het binnenlandse luchtverkeer, dit laatste samen met de particuliere Faucett.

Peru is vooral voor natuurliefhebbers een interessant land. Speciale attracties zijn het Andesgebergte, het Titicacameer en de Colca Canyon. Peru staat verder natuurlijk bekend om zijn belangrijke erfenis van pre-hispaanse culturen. Een van de grootste toeristische trekpleisters is Cuzco, de oude hoofdstad van het Incarijk. De ruïnes van Machu Pichu worden het meest bezocht. De mysterieuze Nazca-lijnen in de zuidelijke woestijn zijn ook zeer populair. De spectaculaire vondst van het graf van ‘El Señor de Sipan’ in het noorden van Peru betekende een nieuwe trekpleister voor het toerisme.
In 2002 bezochten 400.000 toeristen Peru, een stijging van meer dan 30% ten opzichte van 2001. In 1970 kwamen er nog maar 134.000 bezoekers naar Peru. In 1992 was het aantal bezoekers amper 216.000 door het geweld, de economische chaos en een cholera-epidemie. De Peruaanse overheid rekent binnen niet al te lange tijd op meer dan één miljoen bezoekers per jaar. Het grootste struikelblok om dit aantal snel te halen is de inadequate hotelinfrastructuur van Peru.