SERVIE - Economie en Toerisme

Reisaanbiedingen SERVIE SERVIA Holiday Offers

SERVIE Interactief (video's, reisverhalen)

Schrijf uw artikel over SERVIE

Economie en Toerisme

Algemeen

Al vóór de Kosovo-crisis had de economie ernstig te lijden door de gevolgen van oorlog: het wegvallen van de eigen markt en van de Oost-Europese handel, de VN-boycot en als gevolg daarvan een hoge staatsschuld, een negatieve handelsbalans, een sterke inflatie en een hoge werkloosheid. Met de onafhankelijkheid van Slovenië, Kroatië en Bosnië-Herzegovina in 1992, en vooral door de oorlogen die erop volgden, ging meer dan tweederde van de voormalige interne afzetmarkt verloren.
De Kosovo-oorlog (maart-juni 1999) en vooral de NAVO-luchtaanvallen, brachten de economie de doodsteek toe met een schade die opliep tot 60 miljard dollar. Het BNP per hoofd van de bevolking nam af in die tijd af van 2941 dollar in 1989 tot ca. 975 dollar in 1999. In 2000 werd slechts 43% van het BNP van 1989 behaald. Vanaf 2001 startte de regering een economisch hervormingsproces dat al snel leidde tot een macro-economische stabilisering en liberalisering van de buitenlandse handel. Ook de prijzen van de meeste producten werden vrijgelaten. De werkloosheid in de deelrepubliek was met 30% in juni 2003 nog zeer hoog. Ook in Montenegro is de werkloosheid een groot probleem, hoewel de werkloosheid in 2003 daalde met 18% ten opzichte van 2002.
Sinds het vertrek van Milosevic in 2003vondene er een groot aantal privatiseringen plaats, onder andere tabaksfabrieken, benzinestations en brouwerijen.
De bijdragen van de economische sectoren in 2004 zijn: industrie 28%, diensten 57%, landbouw 15%. De buitenlandse schuld bedroeg augustus 2003 12,9 miljard dollar.

Agrarische sector

In 2004 was 85% van de 4,5 miljoen ha bouwland in particulier bezit, de rest beheert de overheid. De belangrijkste agrarische producten zijn: maïs, tarwe, rogge, fruit, wijnen en vlees. Vojvodina is de graanschuur van het land.
Appelen, pruimen en ander fruit wordt veel verbouwd in de hooggelegen gebieden rondom Belgrado.
Grote graanverbouwende en melkveehoudende boerderijen in de nabijgelegen Pannonisch Bekken leveren voedsel voor de inwoners van Belgrado en de rest van Servië en Montenegro, terwijl vee en vleesproducten worden geëxporteerd. De visserij levert vooral visconserven.
Het grootste gedeelte van het bouwland in Servië en Montenegro is privé-bezit, hoewel er een wettelijke limiet is aan de hoeveelheid grond die een boer mag bezitten. De regering bezit en beheert de resterende landbouwgrond als collectieve boerderijen of coöperaties.

Mijnbouw en energievoorziening

Joegoslavië is rijk aan grondstoffen, met name zeer veel bruinkool en ligniet. Verder wordt er ook nog gevonden: koper, goud en zilver, bauxiet, lood, zink en magnesiet. Trepçë is de grootste producent van geraffineerd lood ter wereld. Montenegro beschikt over ijzer-, aluminium- en steenkoolmijnen.
Ongeveer de helft van het huishoudelijke energieverbruik komt uit kolen. De eigen aardolie- en gaswinning is bij lange na niet genoeg om aan de binnenlandse vraag te voldoen en wordt ingevoerd vanuit Rusland, het Midden-Oosten en Libië. Servië en Montenegro heeft twee olieraffinaderijen, in Novi Sad en in Pancevo.
Elektriciteit wordt vooral geleverd door in Servië gevestigde waterkrachtcentrales en door op ligniet en bruinkool gestookte thermocentrales.

Industrie

Na 1945 is op grote schaal geïndustrialiseerd, maar na de ineenstorting van het oude Joegoslavië en de internationale boycot hebben de industrie zwaar getroffen.
De kunststoffenindustrie herstelde zich weer snel en kon zich zelfs op de export richten.In 2003 waren er meer dan 700 bedrijven actief in deze branche, waarvan 10% in handen was van de overheid. Er wordt vooral geproduceerd voor de bouw en de infrastructuur in eigen land en PVC-producten voor de export.
Door de vele nieuwbouwprojecten is er een grote vraag naar verf en lakken. De huidige industrie produceert voornamelijk voor het binnenland, maar kan niet aan die vraag voldoen.
In Vojvodina zijn metaal- en olieverwerkende, chemische en farmaceutische bedrijven aanwezig. In Servië worden auto’s en vrachtwagens (o.a. Zastava’s), tractoren, landbouwmachines, elektrische apparaten, chemische en farmaceutische producten gemaakt.

Handel

Buitenlandse handel kwam na de omwenteling in 2000 langzaam weer op gang. De belangrijkste handelspartners van Servië en Montenegro zijn Bosnië, Italië, Duitsland en Macedonië.






Buitenlandse handel (in miljarden dollars)



          1999     2000     2001     2002

uitvoer    1,6      1,9      2,0      2,4 

invoer     3,2      3,7      4,8      6,3





handel Nederland – Servië en Montenegro (x 1 miljoen euro)

 

           invoer     uitvoer     saldo

2000         28,1        78,3      50,2

2001         47,2       106,2      59,0  

2002         54,5       154,2      99,7

2003         55,3       176,6     121,3

Verkeer

Hoewel het wegennet in de jaren zeventig sterk is verbeterd en uitgebreid, is het overbelast en kwalitatief nog steeds onvoldoende. De totale lengte van het wegennet bedraagt in 2004 ca. 50.000 km, waarvan 28.279 km geasfalteerd (Montenegro, 5174 km). Vojvodina is een belangrijk knooppunt van verkeerswegen, waterwegen en spoorwegverbindingen.

Het spoorwegennet heeft een lengte van ca. 4000 km (Montenegro, 249 km), waarvan 1342 km geëlektrificeerd. Alle wat met de spoorwegen te maken heeft is in handen van de staat. Er zijn twee spoorwegmaatschappijen, een in Servië en een in Montenegro. De railinfrastructuur, de wagons en de locomotieven zijn gemiddeld zo’n dertig jaar oud en bijna volledig afgeschreven.

De koopvaardijvloot bestaat uit slechts enkele tientallen zeevarende schepen. De enig overgebleven zeehaven is Bar. Het vervoer over de binnenwateren geschiedt vooral over de Donau (90%) en rivieren en kanalen (samen 10%) in het noorden van het land. De binnenvaartvloot bestaat uit ca. 500 schepen

Naast de nationale luchtvaartmaatschappij Jugoslovenski Aerotransport (JAT) bestaan er nog drie andere vliegmaatschappijen, w.o. Air Montenegro. Servië en Montenegro beschikt over één internationale luchthaven: Belgrado.