Artikelen over TANZANIA
Bevolking
Samenstelling
De Tanzaniaanse bevolking bestaat voor 98% uit Afrikanen en telt ca. 120 stammen, voornamelijk Bantoetaligen, die in en ver verleden uit West- en Noord-Afrika kwamen. De oudste groep inwoners spreekt Khoisan (een zogenaamde ‘kliktaal’), een taal die ook door de Hottentotten uit zuidelijk Afrika gesproken wordt. De Cushitisch sprekende stammen zijn vanuit Ethiopië en Somalië naar Tanzania getrokken.
De grootste stammen zijn die van de Sukuma, Nyamwezi, Haya, Nyakyusa en Chagga met elk meer dan 1 miljoen leden.
Naast de Afrikaanse bevolkingsgroepen wonen er in Tanzania Niloten (Luo, Maasai), Arabieren, Aziaten (voornamelijk Indiërs en Pakistani die wonen in Dar es Salaam en op Zanzibar) en Europeanen. De oorspronkelijke bevolking van Zanzibar bestaat uit Hadimu, Tumbatu en Pemba.
Er bestaan geen overheersende tegenstellingen tussen de verschillende stammen. Dit komt zeer waarschijnlijk omdat geen van de stammen veel meer dan 10% van de totale bevolking uitmaakt.
Korte beschrijving belangrijke of bijzondere stammen:
CHAGGA
De redelijk welvarende Chagga maakten als een van de eerste stammen kennis met lutherse en rooms-katholieke missionarissen, die zorgden voor betere landbouwmethodes. Ze leven voornamelijk op de zuidelijke hellingen van de Kilimanjaro, waar ze op de vruchtbare grond vooral koffie verbouwen.
DOROBO
De Dorobo is een Nilotisch sprekende jagerstam die in dezelfde gebieden leven als de Maasai. Het grootste deel van de stam woont echter in Kenia en daar heten ze Ndoboro.
HA
De nog zeer traditioneel levende Ha leven in het westen van Tanzania en aan de noordelijke oevers van Lake Tanganyika. Het zijn veehouders die wereldberoemd zijn om hun traditionele dansen.
HADZAPI
De Hadzapi, die al duizenden jaren in Tanzania wonen, leven in Noord-Tanzania en zijn landbouwers en veehouders. Nauw verwant aan de Hadzapi zijn de Sandawe en de Hi-stam. Ook de Sanstam of Hottentotten uit zuidelijk Afrika zijn nauw verwant aan Hadzapi, die het Khoisan spreken, een zogenaamde ‘kliktaal’. De voorouders van deze stam leefden in Ethiopië.
HAYA
De Haya zijn landbouwers die ook sterk profiteerden van de vroege kennismaking met de Europeanen en sociaal en cultureel. Zowel de koffie- als de bananenteelt is voor hen belangrijk en verder zijn ze cultureel en sociaal sterk ontwikkeld.
HEHE
De Hehe zijn een erg op zichzelf levende stam, met strikte eigen sociale en culturele gewoonten en gebruiken. Vroeger was het een oorlogszuchtig volk, op dit moment leven sommige clans van de landbouw, anderen van de veeteelt en weer anderen hebben een gemengd bedrijf.
HI
De Hi leven voornamelijk ten zuidwesten van Lake Eyasi in Noord-Tanzania. Het is een van de allerkleinste Tanzaniaanse stammen en ze zijn nauw verwant aan de Hadzapi en de Sandawe. Ze spreken Khoisan, een ‘kliktaal’. Het primitieve volk leeft van de jacht, eet knollen en wonen niet in tenten maar leven in de open lucht.
MAASAI (‘hij die taal van de Maa spreekt’)
Maasai zijn veehouders die in 17e eeuw vanuit Noord-Afrika, via de Nijlvallei, naar Tanzania trokken. In Tanzania leeft de grootste Masaai-stam, de Ilkisongo.
Ze vallen erg op door hun grote gestalte en hun kleurrijke kleding.
MAKONDE
De zeer teruggetrokken levende Makonde wonen in het zuidoosten van Tanzania en gedeeltelijk in Mozambique. Ze behoren tot de grootste stammen van Tanzania en zijn befaamd vanwege hun prachtige houtsnijwerk.
NYAMWEZI (Swahili: ‘volk van de maan’)
De Nyamwezi, zustervolk van de Sukuma, leven in het zeer droge gebied ten zuiden van Tabora aan de Ugalla-rivier. Dit vroegere handelsvolk is ontstaan uit een aantal bantoe-stammen en verbouwd nu vooral rijst, maïs en sorghum.
SHIRAZI
De voorouders van deze ‘stam’ komen uit het gebied Shiraz in Iran en hebben zich op den duur vermengd met bantoe-stammen. Van een echte stam is dan ook eigenlijk geen sprake meer.
SUKUMA (‘volk van het noorden’)
De Sukuma, zustervolk van de Nyamwezi, vormen de grootste stam van Tanzania en maken meer dan 10% van de bevolking uit. Ze wonen vooral ten zuiden van Lake Victoria in het noorden van Tanzania. Ze leven van de extensieve veeteelt maar vooral van de landbouw, en waren de eersten die op grote schaal katoen gingen verbouwen. Verder verbouwen ze nog sorghum, gierst en maïs.
SWAHILI
De Swahili zijn niet zozeer een apart volk, als wel een verzameling van volkeren in het kustgebied van Tanzania.
Belangrijkste concentraties afzonderlijke stammen
Noord-Tanzania van west naar oost
Nguruimi, Kuria, Ikuzu, Sweta, Isenye, Ngorome, Nyamongo, Nyabasi, Nata, Ikoma, Songo, Meru, Arusha, Chagga, Pare, Mbugu, Shamba, Bondei
Rond Lake Victoria
Nyambo, Haya, Rundi, Subi, Zinza, Sukuma, Kerewe, Kara, Zanaki, Bakway, Basita
Indische Oceaankust van noord naar zuid
Digo, Zigua, Kwere, Zaramo, Rufiji, Mbwera, Matumbi, Machinga, Makombe
Midden-Tanzania van noord naar zuid
Sumbwa, Hadzapi, Mbugwe, Hi, Iraqw, Sukuma, Masai, Gorowa, Nyisanzu, Nyiramba, Iramba, Tatoga, Rangi, Burungi, Sandawe, Nyaturu, Gogo, Nyamwezi, Rungwa, Kaguru, Nguru, Luguru, Kutu, Sagara, Vidunda, Hehe, Kimbu, Pimbwe, Sangu, Bungu, Guruka, Nyia, Ngonde, Safwa, Mbunga, Ndamba, Bena, Ndingo
Zuidgrens van west naar oost
Namwanga, Fumbo, Kukwe, Ndari, Wanji, Kinga, Nyakyusa, Kinga, Kisi, Manda, Pangwa, Ngoni, Nyasa, Matengo, Ndendehule, Ndonde, Yao, Pogoro, Makua, Mwera
Westen nabij Lake Tanganyika van noord naar zuid
Ha, Manyema, Vinza, Jiji, Baholoholo, Tonwe, Bende, Konongo, Fipa, Rungu, Mambwe
spreiding en demografische gegevens
Tanzania telt officieel ca. 35,2 miljoen inwoners (in werkelijkheid misschien wel 40 miljoen) en is relatief dun bevolkt met een gemiddelde bevolkingsdichtheid van ca. 39 inwoners per km2 (Nederland: 383 inwoners per km2).
De bevolkingsspreiding is zeer ongelijk. Sommige kustgebieden en Zanzibar/Pemba zijn dichtbevolkt, oplopend tot ca. 300 inwoners per km2.
Ook het gebied rond Lake Victoria kent een hoge bevolkingsdichtheid. In sommige droge gebieden woont echter maar één persoon per km2.
De jaarlijkse bevolkingsaanwas bedroeg tussen 1985 en 1995 3,1% (2004: 1,95%).
De grootste steden zijn: Dodoma (1,8 miljoen inwoners), Dar es Salaam, belangrijkste haven, regeringszetel en voormalige hoofdstad (1,4 miljoen), Zanzibar Town (157.634), Morogoro (230.000), Mbeya (200.000), Tanga (200.000) en Mwanza (223.013). Toch wonen de meeste mensen nog steeds op het platteland, een gevolg van het feit dat Tanzania van oudsher een stammensamenleving is. Uit een onderzoek in 1998 bleek dat nog maar 12% van de bevolking in steden woonde.
Bevolkingssamenstelling:
0-14 jaar 44,2%
15-64 jaar 53,2%
65+ 2,6%
Levensverwachting:
mannen 43,2 jaar
vrouwen 45,6 jaar
totale bevolking 44,4 jaar
Het lage aantal 65-plussers en de zeer lage levensverwachting komt niet alleen door de armoede, maar zeker ook door het hoge aantal aids-sterfgevallen.
TANZANIA LINKS
• Afrika.nl – de mooiste rondreizen, safari's en hotels in Tanzania boek je op Afrika.nl
Africa Explorer (N)
Lenny's Afrikaanse keuken (N)
Nationale Parken en Reservaten (N)
Op Safari (N)
Reisfilms Tanzania (N+E)
Reisverhaal Tanzania (N)
Reisverslag 2 Tanzania (N)
Reisverslag Tanzania (N+E)
Startpagina Tanzania (N)
Starttips Tanzania (E+N)
Tanzania 1World2Travel (E+N)
Tanzania Afrikalinks (N)
Tanzania Foto's
Tanzania Foto's (2)
Tanzania Jouwpagina (N)
Tanzania Minbuza (N)
Tanzania Reisbijbel (N)
Tanzania Reisfanaten (N)
Tanzania Reisforum (N)
Tanzania Reisfoto's
Tanzania Reisstart (N+E)
Tanzania Reisverslag (N)
Tanzania Startnederland (N+E)
Tanzania Travelmarker (N)
Telefoongids Tanzania
Wereldreisgids Tanzania (N)
Willgoto Tanzania (N)
Bronnen
Heale, J. / Tanzania
Marshall Cavendish, 1999
Tanzania
Cambium, 2004
Vlugt, B. / Kenia, Tanzania, Zanzibar
Gottmer/Becht, 2002
Waard, P. de / Reishandboek Tanzania
Elmar, 1999
laatst bijgewerkt mei 2007
Samensteller: Geert Willems