Taal
PREVIEW - UITGEBREIDE BESCHRIJVING VOLGT
Algemeen
Het Italiaans is de officiële landstaal maar in de provincie Bolzano (Zuid-Tirol) spreekt men Duits (ca. 200.000 personen), in enkele dalen van Piemonte en Valle d'Aosta wordt veel Frans gesproken (ca. 100.000 personen); in de dalen van de Dolomieten en in de regione Friuli-Venezia Giulia spreekt men Raetoromaans. In de regio Basilicata, in Zuid-Italië, spreekt een deel van de bevolking zelfs Albanees.
Het Italiaans wordt ook gesproken in het Zwitserse kanton Ticino (Tessin), in vier bergdalen in het Zwitserse Graubünden en in de Republiek San Marino. Italiaanse dialecten vindt men verder op (het Franse) Corsica, aan de Côte d'Azur tot en met Nice (Nizza), in Monaco en in de stadskernen van Istrië en nog verspreid in het Joegoslavische Dalmatië. Buiten Italië zijn er in Europa ruim 1 miljoen Italiaans-sprekenden en in Afrika en Noord- en Zuid-Amerika samen ruim 10 miljoen.
Beschaafd Italiaans
De Italiaanse taal is een Romaanse taal en een directe voortzetting en ontwikkeling van het (vulgair) Latijn.
De vraag of het beschaafde Italiaans gebaseerd moest zijn op het Florentijnse dialect of ook elementen van andere dialecten moest bevatten, heeft tot vele en langdurige (tot in de 18de eeuw voortgezette) discussies en controversen aanleiding gegeven: de zogenaamde "questione della lingua". Als norm geldt op dit moment de taal van de beschaafde kringen in de Toscaanse steden en die van Rome.
Enkele Italiaanse woorden en uitdrukkingen:
Alstublieft – per favore een - uno
Dank u – grazie twee - due
Ja – sì drie - tre
No – no tien - dieci
Hallo – Buongiorno zondag - domenica
Tot ziens – arrivederci dinsdag - martedi
Goedenavond – buona sera donderdag - giovedi
Goedenacht – buona notte vrijdag - venerdi
Hoe is het? – come stai? zaterdag - sabato
Dialecten
De Italiaanse dialecten traden, vergeleken met die van andere Romaanse talen als het Frans en het Spaans, betrekkelijk laat als geschreven taal op. Het Latijn handhaafde zich hier als ambtelijke en geleerde taal veel langer dan daar: volop tot begin 17de, sporadisch zelfs nog tot eind 18de eeuw.
De eerste pogingen tot het scheppen van een geschreven landstaal begonnen met de Siciliaanse dichterschool (eerste helft 13de eeuw), iets later volgden het noorden en Toscane. Door historische en geografische oorzaken, maar vooral door Dante, gevolgd door Petrarca en Boccaccio, heeft het Toscaans, speciaal het Florentijnse idioom daarvan, in de 14de eeuw over alle andere dialecten gezegevierd.
Door de typische vorm van het land, met zijn vele geïsoleerde gebieden, maar ook door de vroegere staatkundige verdeeldheid zijn er ca. 1500 dialecten ontstaan. Slechts twee procent van de Italianen zou niet in staat zijn een of ander dialect te spreken.
De Italiaanse dialecten onderscheidt men over het algemeen in:
Een Midden- en Zuid-Italiaanse groep, inclusief Sicilië, welke geheel tot Oost-Romania wordt gerekend en als noordelijke grens een lijn heeft van oostelijk van Rome naar Ancona.
Een Toscaanse groep, met als noordelijke grens de boog van de Apennijnen (Spezia û Rimini), waartoe ook de meeste Corsische tongvallen behoren;
Een Boven-Italiaanse groep, nl. Piemonte, Lombardije (inclusief Ticino), Ligurië, Emilia-Romagna, de zogenaamde Gallo-Italische dialecten, te rekenen tot West-Romania alsmede de drie Venetiën.
Taalhistorisch geldt het Sardisch als zelfstandige Romaanse taal, terwijl de taal van Friuli en het Centraal-Ladinisch tot het Raetoromaans worden gerekend; de Val d'Aosta is Franco-Provencaals.
De naam "italia" kwam voor het eerst voor bij een volksstam in Calabrië, die zich "Vitaloi" noemde. Deze naam vergriekste tot "Italoi" en in 42 v.Chr. gaf de Romein Octavianus het gehele gebied de officiële naam "Italia".
VENETO LINKS
• Venetië Hotels
• Italië Hotels
Recepten Italië (N)
Romans over Veneto (N)
Startpagina Gardameer (N)
Startpagina Veneto (N+E)
Telefoongids Italië
Veneto Foto's Kees Hulsen
Veneto Startnederland (N)
Hotels in VENETO
Schrijf uw artikel over VENETO
Bronnen
www.landenweb.net/italie
www.wikipedia.org
laatst bijgewerkt april 2008
Samensteller: Arie Verrijp
Win gratis tickets
Hotels
Vakanties
Vakantiehuizen Italie
Verre Reizen
Wintersport
Zonvakanties
Vakanties Ardennen
Vliegwinkel.nl
Lastminutes
VertrekDirect.nl