VIETNAM Bevolking

Reisaanbiedingen VIETNAM VIETNAM Holiday Offers

VIETNAM Interactief (video's, reisverhalen)

Bevolking

Samenstelling

Vietnam telt 54 etnische groepen, waarvan de groep etnische Vietnamezen (Viet of Kinh = bewoners van de vlakte) veruit de grootste groep vormt (ca. 87%). De meeste Viet wonen in de delta’s van de Rode Rivier en de Mekong en de centrale kustvlakte.
De Viet stammen af van vele rassen en etnische groeperingen die vanaf het begin van onze jaartelling zijn samengesmolten. De Viet bestaan onder meer uit Thaise, Maleise, maar vooral Chinese groeperingen. Vanuit het noorden van Vietnam trokken ze in de loop der eeuwen naar het zuiden. De cultuur van de Viet is altijd sterk beïnvloed door de Chinezen.

De ca. 1 miljoen Chinezen wonen vooral in de steden in het zuiden van het land. Na een ernstig grensconflict tussen China en Vietnam verlieten veel Chinese ondernemers eind jaren zeventig van de vorige eeuw het land. Enkele duizenden Chinezen hebben de Chinese nationaliteit behouden; de rest heeft de Vietnamese nationaliteit aangenomen en worden Hoa genoemd. De meeste Chinezen wonen in Cho Lon, een wijk van Ho Chi Minhstad, waar ze zich veelal als winkelier of handelaar hebben gevestigd.

De bewoners van de heuvels en bergen van Midden- en Noord-Vietnam, door de etnische Vietnamezen ‘moi’ of wilden genoemd, vormen samen de grootste minderheid van het land. Deze zogenaamde ‘Montagnards’ zijn nauw verwant aan etnische groepen in Thailand en Zuid-China. De halfnomadische heuvelbewoners hebben over het algemeen een lage levensstandaard en leven vooral van de zwerflandbouw (‘slash and burn’), maar ook van de jacht en de visvangst. Voorouderverering en animisme komen nog algemeen voor, maar ook het christendom is tot deze groepen doorgedrongen. Iedere groep heeft zijn eigen kleding, sieraden, taal en religie. De situatie van de Vietnamese bergvolken heeft zich na de vroegere economische en culturele achterstelling intussen iets verbeterd. Ze mogen weer hun traditionele leiding dragen en de eigen taal spreken. Mensen uit de minderheden studeren tegenwoordig ook wel eens op universiteiten en ze mogen ook in het parlement en vertegenwoordigende lichamen plaatsnemen. Eind 20e eeuw werd in een noordelijke provincie een etnische groepering van nog geen honderd leden ontdekt.
De Montagnards zijn onder te verdelen in drie taalgroepen:

Austro-Aziatische taalgroep
Hiertoe behoren de Muong (ca. 1 miljoen), een van de oudste etnische groepen van het land. Ze leven voornamelijk in de provincie Hoa Binh.
De Tay of Tho en de Nung (samen ca. 2,1 miljoen) leven in het noorden van Vietnam, dicht bij de grens met China. Ze wonen in paalwoningen, leven vooral van de rijstbouw en verbouwen verder onder andere sojabone, kaneel, thee, tabak en katoen. De Nung spreken dezelfde taal als de Tay en hebben dezelfde cultuur en gewoonten.
De Thai (ca. 1,1 miljoen) wonen in de rivierdalen rond Sonla, Lai Chau en Lao Cai in het noordwesten van Vietnam. Hun huizen zijn op palen gebouwd; de huizen van de ‘Zwarte’ Thai in de vorm van het schild van een schildpad, terwijl de huizen van de ‘Witte’ Thai rechthoekig zijn.
De Hmong of Meo (ca. 600.000) leven vooral in de in de hooglanden van de noordelijke provincies, in gewone huizen. Ze kennen geen geschreven taal en de voorouderverering en geesten spelen een belangrijke rol in het dagelijkse leven van deze mensen. Ook van totemisme is nog steeds sprake, het aanbidden van symbolische voorwerpen. Legenden en liederen worden mondeling van generatie op generatie doorgegeven. Hun hoofdvoedsel bestaat uit maïs en het zijn zeer bekwame ambachtslieden. De Hmong dragen kleurrijke, bijzonder mooie kleren.
De Dao of Mien (ca. 500.000) kennen wel een schriftelijke traditie en ze wonen zowel op de heuvels van de noordelijke provincies als in de dalen. Ze verbouwen rijst volgens de zwerflandbouwmethode en zijn zeer vakbekwame handwerkslieden. Bijzonder is dat ze hun eigen papier maken en al eeuwenlang Chinese karakters gebruiken voor het optekenen van allerlei uitingen.

Sino-Tibetaanse taalgroep
De meeste van deze groepen zijn in de 18e en 19e eeuw vanuit Tibet via Myanmar (vroger: Birma) naar Noord-Vietnam getrokken en leven nu in de noordelijke en noordwestelijke provincies Lai Chau en Lao Cai. Tot deze taalgroep behoren de La Hu, de Phu La, de Lolo, de Cong, de Si La en de Ha Nhi.

Austronesische of Maleis-Polynesische taalgroep
Deze groepen leven in het midden en zuiden van Vietnam en hiertoe behoren onder andere de Jarai (of Gia Rai), de Sedang de Bahnar en de Rha De (of E De). Samen tellen deze vier stammen ca. 750.000 zielen.
De Jarai trokken ca. 2000 jaar geleden al vanuit de kust naar het hoogland en leven nu in dorpen van minimaal vijftig huizen die rond een centraal gelegen gemeenschapshuis of ‘nga rong’ zijn gebouwd. De dagelijkse gang van zaken wordt geregeld door een raad van oudsten, onder leiding van een dorpshoofd. Het zijn landbouwers maar ze houden ook waterbuffels, geiten, kippen en varkens.
De Rha De leven vooral in de provincie Dac Lac en hun dorpen bestaan uit 20 tot 70 op palen gebouwd ‘longhouses’. In elk longhouse woont een familie die onderleiding staat van een ‘koa sang’, de oudste vrouw. Elk dorp heeft een autonoom bestuur dat onder leiding staat van een ‘po pin ea’, een door de dorpelingen gekozen dorpshoofd. Ze leven van de zwerflandbouw en rijst is het voornaamste voedselgewas, naast katoen, suikerriet, tabak en meloenen.

De Cham en de Khmer vormen aparte groeperingen. Het woongebied van de Cham (ca. 100.000) is de kuststrook van Phan Thiet tot Nha Trang in Zuid-Vietnam en delen van de Mekongdelta; de Khmer bevolken de Mekongdelta.
De Cham, veelal soennitische moslims, zijn de laatste afstammelingen van het grote en machtige koninkrijk Cham (2e tot de 15e eeuw).
De Khmer (ca. 800.000) waren eerst hindoeïstisch, maar bekeerden zich later tot het Theravada-boeddhisme. Vanwege de oude vijandschappen tussen Vietnamezen en Khmer, heeft het nooit geklikt tussen deze twee bevolkingsgroepen. Ditzelfde geldt voor Cambodja, waar al vele eeuwen lang een Vietnamese minderheid woont.

Veel Vietnamezen leven in het buitenland, men schat ca. twee miljoen. De grote meerderheid vertrok in de periode 1975-1984 als (boot)vluchteling naar vooral de Verenigde Staten en naar Frankrijk. Kleinere aantallen gingen naar Duitsland, Canada en ook Nederland. In 1987 kwam er een tweede golf van bootvluchtelingen, voornamelijk bestaande uit Noord-Vietnamezen. Zij waren vooral op de vlucht voor de bittere armoede en vluchtten vooral naar het rijke Hongkong. Veel regeringen weigerden ze asiel te verlenen en vanaf 1997 volgden er ander auspiciën van de Hoge Commissie voor Vluchtelingen (UNHCR) de eerste ‘vrijwillige’ repatriëringen. Dit alles onder een wereldswijde storm van protesten.
Vanaf 1989 mochten deze mensen (de zogenaamde Viet Kieu) van de Vietnamese regering terugkeren.

In Vietnam leven ook nog ca. 5000 zogenaamde ‘Amerasians’, nakomelingen van vertrokken Amerikaanse soldaten en dus kinderen van gemengd ras. Ze worden ‘vuil van de straat’ genoemd en leven vaak in zeer moeilijke omstandigheden, nadat ze verstoten zijn door hun moeders. Met name kinderen van Afro-Amerikaanse vaders hebben het moeilijk.
In 1987 werd door het Amerikaanse Congres de ‘Amerasian Homecoming Act’ aangenomen. Deze wet maakte de komst naar de Verenigde Staten mogelijk van alle Vietnamezen die kunnen aantonen een Amerikaanse vader te hebben. Tienduizenden Vietnamezen hebben van de regeling gebruikt gemaakt, samen met ca. 60.000 familieleden.

Demografische gegevens

Vietnam telt ca. 83 miljoen inwoners, waarmee het tot de top vijftien van meest bevolkte landen ter wereld behoort. De verwachting is dat het bevolkingsaantal in 2010 zal zijn opgelopen tot ca. 100 miljoen.
De gemiddelde bevolkingsdichtheid bedraagt ongeveer 250 inwoners per km2. De kustvlakten, de Mekongdelta en de Rode Rivierdelta (meer dan 1000 inwoners per km2) hebben de grootste bevolkingsdichtheid. De heuvel- en berggebieden zijn dunbevolkt waardoor bijna tweederde deel van het totale landoppervlak wordt bewoond door slechts 10 procent van de bevolking.

De jaarlijkse bevolkingsaanwas tussen 1998 en 2002 bedroeg 1,4% (2004: 1,3%). Vietnam heeft een zeer jonge bevolking. De gemiddelde leeftijd voor alle Vietnamezen was in 2004 24,9 jaar (Nederland: 38,7 jaar). De mannen worden gemiddeld 67,9 jaar, de vrouwen 73 jaar.




De leeftijdstructuur vergeleken met Nederland is als volgt:



            Vietnam     Nederland

0-14 jaar:   29,4%        18,3%

15-64 jaar:  65,0%        67,8%

65+:          5,6%        13,9%




Vijftien grootste steden: 

                      

                         stad         agglomeratie

Ho Tsji Minhstad      3.452.000        6.063.000

(het vroegere Saigon)

Hanoi                 1.420.000        2.584.000

Haiphong                591.000        1.849.000

Da Nang                 459.000          802.000

Bien Hoa                384.000

Hue                     277.000

Nha Trang               274.000

Can Tho                 255.000

Rach Gia                207.000

Qui Nhon                203.000

Vung Tau                195.000

Nam Dinh                192.000

Long Xuyen              157.000

Cam Pha                 146.000