VIETNAM - Economie en Toerisme

Reisaanbiedingen VIETNAM VIETNAM Holiday Offers

VIETNAM Interactief (video's, reisverhalen)

Artikelen over VIETNAM

Vietnam in Vogelvlucht

Alle Highlights van Vietnam

Economie en Toerisme

Algemeen

In 1986 besloot de Communistische Partij van Vietnam tot een ingrijpend economisch hervormingsproces (Doi Moi) en openstelling voor handelscontacten met het Westen. Naast staatsbedrijven en collectieve ondernemingen werden volwaardige privé-ondernemingen toegestaan. Tot dan toe collectieve bedrijven werden verzelfstandigd en zelf verantwoordelijk voor winst, verlies, inkoop, afzet van eindproducten, personeelsbeleid en planning. Andere hervormingen betroffen de handel, de tolcontroles aan de provinciegrenzen, de belasting, de banken, arbeid en prijzen. Grondbezit bleef verboden en buitenlandse investeerders kregen het recht kapitaal of goederen in Vietnam te bezitten. Bedrijven waar buitenlandse bedrijven in investeren mogen niet genationaliseerd worden.
Door het succes van de Doi Moi heeft de Vietnamese economie sinds 1986 een opmerkelijke groei doorgemaakt. Het bruto nationaal product (per hoofd van de bevolking 240 dollar in 1995 en 400 dollar in 2002) groeide tussen 1990 en 1995 met gemiddeld 8,3% per jaar. Buitenlandse investeringen liepen op tot een totaalbedrag van 10 miljard dollar, voornamelijk in aardolie en -gas, bosbouw- en visserijproducten en in toerisme. De inflatie en de werkloosheid (resp. 12,7% en 6,1% in 1995) waren in die jaren aan de hoge kant. Op dit moment is het werkloosheidspercentage gesteld op 6% in de steden en nog geen 1% op het platteland. Het nationaal gemiddelde kwam in 2002 uit op 2,3%.
Ondanks de steun van Wereldbank en IMF ontkwam de Vietnamese economie in 1998 niet aan de financiële crisis in Azië, die vooral toesloeg in de bouw, de export en het toerisme. De groei van het bbp bleef met 4% in 1998 de helft onder de verwachting, maar groeide in 2001 met 6,9% en in 2002 met 7%. De economische groei liep in 1999 terug tot het jarenlang ongekende niveau van 3,5%, terwijl de inflatie steeg tot 9%. De directe buitenlandse investeringen slonken tot tweederde van het totaal in de jaren daarvoor. Dalende export en een handelstekort van 4,5% van het bnp in 1999 verergerden de situatie, maar een betalingsbalanscrisis bleef uit. In de jaren na 1999 raakte de Vietnamese economie weer in een versnelling en groeide het bruto binnenlandsproduct fors. Er bestaat ook een sterke informele, ondergrondse economie, al wordt dat dan ontkend door de overheid. Bureaucratie, corruptie, sluikhandel, vervalsing, prostitutie, gokspelen en drugs zijn zaken die de Vietnamese economie constant bedreigen.
Ondanks soepelere voorwaarden voor buitenlandse investeringen zette de in 1997 ingezette daling van de directe buitenlandse investeringen zich voort. De liberalisering van de handel en de hervorming van verlieslijdende staatsbedrijven stagneerden. Door een handelsakkoord in 2001 tussen de Verenigde Staten en Vietnam en akkoorden met het IMF en de Wereldbank, groeide het vertrouwen van de buitenlandse investeerders weer enigszins. Door het verdrag met de Verenigde Staten kreeg Vietnam een aanmerkelijk betere toegang tot de Amerikaanse markt. In het eerste kwartaal van 2003 nam de export naar de Verenigde Staten toe met 43% ten opzichte van dezelfde periode in 2002. De buitenlandse investeringen stegen ook door de oprichting in Saigon van een kleine aandelenbeurs.
Vietnam heeft een aanvraag voor toetreding tot de World Trade Organisation (WTO) lopen en hoopt in 2005 te kunnen toetreden. In 1995 is Vietnam toegetreden tot de ASEAN (Associatie van Zuidoost-Aziatische landen).
Ho Chi Minh Stad is nog steeds het economische zwaartepunt van Vietnam met een economische groei van meer dan 10% per jaar en de stad trok in 2002 21% van de buitenlandse directe investeringen. Samen met de buurprovincies Binh Duong en Dong Nai is de hele regio goed voor 60% van alle buitenlandse investeringen. Hanoi nam maar 10% van de buitenlandse investeringen voor zijn rekening, maar is wel koploper in economische groei, met maar liefst 23,8% in 2002.

Landbouw, veeteelt, bosbouw en visserij

Van het bergachtige Vietnam is slechts 255 van de oppervlakte geschikt voor de landbouw. Het belangrijkste landbouwgebied ligt in de vruchtbare Mekongdelta en verder is de delta van de Rode rivier van belang. Door de succesvolle liberalisering van de landbouw neemt Vietnam inmiddels een tweede plaats op de wereldranglijst van rijstexporterende landen in, na Thailand. Op ca. 60% van het landbouwareaal wordt rijst verbouwd. Verder is Vietnam wereldwijd de grootste exporteur van zwarte peper. Andere belangrijke landbouwproducten zijn: maïs, katoen, fruit, suikerriet, cassave, koffie, thee en rubber. Het gemiddelde bedrijf heeft een geringe omvang en is slechts 0,7 hectare groot.
De veehouderij omvat varkens-, kippen- en buffelfokkerij en is vooral op binnenlands verbruik gericht. In 2002 telde Vietnam meer dan 23 miljoen varkens en in 2003 ongeveer 240 miljoen kippen en 64 miljoen eenden. Het aantal melkkoeien bedraagt slecht ca. 75.000 stuks, maar men wil dit aantal fors gaan uitbreiden. De meeste melkkoeien worden in de zuidelijke provincies gefokt. De productie van veevoer bedroeg in 2002 3,3 miljoen ton; de vraag bedroeg echter ca. 10 miljoen ton en het tekort werd onder andere ingevoerd vanuit Nederland, in 2003 voor een bedrag van 1,9 miljoen euro.
Ca. 50% van het oppervlak van het noorden is met wouden bedekt, waardoor de houtwinning commercieel zeer aantrekkelijk is. De houtwinning is echter gereglementeerd om de bossen te beschermen, want in 1940 telde Vietnam nog 15 miljoen ha bossen, op dit moment zijn het er minder dan 8 miljoen.
Vietnam heeft een kustlijn van meer dan 3000 kilometer en een uitgebreid netwerk van rivieren, kanalen en meren. De kust- en verre visserij zijn goed ontwikkeld, evenals de visserij op de rivieren en de viskwekerijen (ca. 1 miljoen hectare) in de rijstvelden, die een belangrijke bijdrage aan het voedselpakket leveren. Winstgevend zijn vooral de zoetwatervisserij en de garnalenkwekerijen. De visserij staat wat betreft export op de derde plaats achter ruwe olie en textiel/kleding en ook de visverwerkende industrie breidt zich zeer snel uit. Belangrijkste afnemers van Vietnamese vis en visproducten zijn de Verenigde Staten, Japan en de Europese Unie. De binnenlandse consumptie (21 kilo per persoon per jaar) is nog beperkt in vergelijking met landen als Thailand (35 kilo) en Japan (70 kilo).

Mijnbouw

In het noorden zijn de steenkoolbekkens in het achterland van de havenstad Hong Gai van groot belang. De steenkoolreserves bestaan vooral uit antraciet en bedragen tussen de zeven en acht miljard ton, waarvan ca. 600 miljoen ton zich vlak onder de oppervlakte bevindt. De overheid geeft vooralsnog de voorkeur aan de bouw van koolgestookte krachtcentrales in plaats van waterkrachtcentrales.
De Vietnamese bodem bevat onder andere ijzer, bauxiet, tin, zink, chroom, koper, wolfraam, lood, goud en mangaanertsen. Een aantal daarvan wordt al gedolven, waaronder ijzererts, kaliumfosfaat, chroom en goud. De ijzerertsvoorraden worden geschat op 560 miljoen ton en de die van kaliumfosfaat, dat wordt gebruikt voor de productie van kunstmest, op 1 miljard ton. Bauxiet kan een belangrijk product worden en er zijn vergevorderde plannen om de bauxietvoorraden te exploiteren voor de productie van aluminium.
Met hulp van de Sovjet-Unie werd er sinds 1984 voor de zuidkust olie gewonnen, maar sinds het uiteenvallen van dat land in 1991 wordt de olie voornamelijk door westerse maatschappijen als Shell en BP gewonnen. Wel behield de Russische Federatie een belang in de Vietnamese olie, o.m. via de joint venture Vietsorpetro. Er is een olieraffinaderij in aanbouw bij Ho Tsji Minhstad. De olieproductie bedroeg in 2001 340.000 vaten per dag en ruwe olie is het belangrijkste exportproduct van Vietnam (exportwaarde 2001: 3,2 miljard dollar). Schattingen van de totale oliereserves variëren van 270 miljoen tot 500 miljoen ton.
De totale aardgasvoorraden worden geschat op 1,3 triljard m3. De grootste gasvelden liggen in het zuidwesten en zuidoosten van het land.

Industrie

De industriesector vertegenwoordigt meer dan één derde van het bruto binnenlands product en geeft werk aan 11% van de werkende bevolking, maar kent een mindere groei dan de dienstensector. De industriesector ontwikkelt zich traag en is nogal afhankelijk van buitenlandse investeringen.
De belangrijkste industriële activiteiten zijn geconcentreerd in het noorden en rond Ho Tsji Minhstad. De voornaamste takken daarvan zijn de ijzer- en staalindustrie, de voedingsmiddelen- en de textielindustrie.
De Vietnamese regering geeft hoge prioriteit aan de ontwikkeling van de zware industrie, met name de staal- en autoindustrie. Tussen 1990 en 2000 is de staalindustrie vertienvoudigd.
Vietnam telt elf autoassemblagebedrijven die een joint venture met buitenlandse bedrijven zijn aangegaan, o.a. met Daewoo, Toyota en Ford.

Handel

Het handelstekort van Vietnam neemt de laatste jaren steeds meer toe door een sterk gestegen invoer. Het tekort voor 2003 werd geschat op 2,6 miljard dollar.
In 2001 zorgde een handelsakkoord met de Verenigde Staten ervoor dat de export een enorme impuls kreeg. Met name de invoertarieven daalden zeer sterk, waardoor de Verenigde Staten Japan aflosten als belangrijkste handelspartner.
Vergeleken met de 2002 steeg de goedereninvoer in 2003 van 19 miljard naar 22,5 miljard dollar. De uitvoer van goederen steeg in 2003 met 19% tot 19,9 miljard dollar. Belangrijkste exportproducten waren ruwe olie, textiel en kleding.




Buitenlandse handel in cijfers (x miljoen dollar)



         invoer     uitvoer     saldo

1999       10,6        11,5     + 0,9

2000       14,0        14,4     + 0,4

2001       14,5        15,0     + 0,5

2002       17,7        16,7     - 1,0 

2003       22,5        19,9     - 2,6





Belangrijkste handelspartners in 2002 (in procenten van het totaal)



invoer

Zuid-Korea        13,0%

China             12,4%

Japan             12,4%

Singapore         12,1%



uitvoer

Verenigde Staten  14,2%

Japan             13,9%

Australië          7,1%

China              6,1%



Bron: EIU, 2004

Handel met Nederland

De totale export naar Vietnam blijft toenemen. In 2002 bedroeg de totale export 85,2 miljoen euro, in 2003 was dat toegenomen tot 101,4 miljoen euro.
Er werden vooral veel industriële goederen en landbouwproducten ingevoerd vanuit Nederland. De Nederlandse invoer uit Vietnam nam in 2002 en 2003 geleidelijk af, van 326,1 miljoen euro in 2002 naar 310,4 miljoen euro in 2003. Belangrijke invoerproducten zijn schoeisel, textiel en kleding, machines en vervoermiddelen. Belangrijke agrarische invoerproducten uit Vietnam zijn groenten, vers en gedroogd fruit, thee, koffie, specerijen, vis en schaaldieren.




Handelscijfers Nederland – Vietnam (x 1 miljoen euro)



          invoer     uitvoer     saldo

2000       339,8        57,5    -282,3

2001       369,6        76,3    -293,3

2002       326,1        85,3    -240,8

2003       310,4       101,4    -209,0

ICT-sector

De informatie- en communicatietechnologie wordt voor de economische ontwikkeling van Vietnam steeds belangrijker en de overheid steekt er dan ook veel geld in.
De markt voor computerhardware en randapparatuur kwam in 2003 uit op ongeveer een half miljard dollar. De Vietnamese consument koopt vooral in eigen land geproduceerde computers en ingevoerde merkloze computers.
Voor multinationals in de software-industrie vormt Vietnam door de zeer lage kostenstructuur een aantrekkelijke markt. In de buitenwijken van Ho Chi Minh Stad is het softwarepark Qua Trung Software City gerealiseerd, waar zich veel Vietnamese maar ook enkele tientallen buitenlandse ondernemingen gevestigd hebben.
Een van de snelst groeiende sectoren is de telecommunicatie. Het netwerk is de laatste vijf jaar met gemiddeld meer dan 25% gegroeid. Verwacht wordt dat er in 2006 10 miljoen telefoonaansluitingen gerealiseerd worden. Op dit moment zijn maar zeven op de 100 inwoners in het bezit van en telefoon. De markt voor mobiele telefoons is zeer winstgevend en het aantal gebruikers bedroeg in 2003 zeven miljoen (ca. 7 miljoen in 2005).

Verkeer

Met name het zuiden heeft een uitgebreid wegennet, dat in totaal 105.000 km meet en waarvan slechts 65% verhard is. Zeer populaire vervoersmiddelen zijn de motor en de brommer. Er rijden er op dit moment meer dan 11 miljoen rond. De auto komt steeds meer als vervoersmiddel in trek. De meeste auto’s worden gekocht door particuliere bedrijven, taxiondernemingen en overheidsinstellingen. Particulieren hebben nog maar een aandeel van 6% in alle aankopen.

Het spoorwegnet van Vietnam heeft een lengte van meer dan 3.000 kilometer en ca. 260 stations. Veruit het grootste deel van alle spoorlijnen zijn enkelsporig.
Van groot belang voor het verkeer is de spoorlijn Ho Tsji Minh Stad-Hanoi.

In de uitgebreide Mekongdelta is de binnenscheepvaart van groot belang voor transport van goederen en mensen. In 2001 werd 25-30% van alle vracht via de Vietnamese binnenwateren getransporteerd. De Mekong en de Rode Rivier hebben inclusief zijrivieren en kanalen een totale lengte van meer dan 7.000 kilometer en aan beide rivieren liggen meer dan 30 belangrijke binnenhavens.
Belangrijkste zeehavens zijn Saigon, Haiphong, Ho Tsji Minhstad en Da Nang. Saigon is met de afhandeling van 12 miljoen ton vracht per jaar de belangrijkste haven van het land. De Vietnam Ocean Shipping Agency houdt zich bezig met het vervoer over zee.

De nationale luchtvaartmaatschappij is Vietnam Airlines; Hanoi, Ho Tsji Minhstad en Da Nang hebben internationale luchthavens. Een aantal lokale vliegvelden worden gemoderniseerd en toegankelijk gemaakt voor internationaal vliegverkeer.

Toerisme

Het toerisme wordt een toenemende mate een belangrijke sector voor de Vietnamese economie. Geschat wordt dat er in 2004 ca. 2,5 miljoen toeristen Vietnam bezoeken. De meeste buitenlandse bezoekers komen uit China en de Verenigde Staten. Uit Europa komen veel Franse toeristen en uit Nederland kwamen in 2003 ca. 16.000 toeristen.
In de toeristenindustrie werken ca. twee miljoen mensen; 5,5% van de totale beroepsbevolking. De totale accommodatie bedraagt meer dan 70.000 hotelkamers. Op grond van het toenemende aantal toeristen is het zaak om snel extra accommodatie erbij te bouwen.
Vietnam bezit een aantal toeristische hoogtepunten met Hanoi, Saigon, de keizerlijke stad Hué, de museumstad Hoi An, de baai van Along, de kust, de standen en de overblijfselen van de Cham. In ontwikkeling zijn het cruisetoerisme, het avontuurlijke toerisme en zelfs het toerisme voor veteranen uit de Vietnam-oorlog.