Taal
In 1536 werd het Engels door de ‘Act of Union’ de officiële ambtelijke taal en daarmee ook de dominerende taal. Dankzij de literaire bijbelvertaling van bisschop William Morgan in het Welsh (16e eeuw) is de taal behouden gebleven. Het Welsh is sinds 1967 als officiële taal gelijkgesteld met het Engels, en wordt door ca. 20% van de bevolking gesproken, voornamelijk geconcentreerd in de plattelandsstreken van het noordwesten, waar nog ca. 60% van de bevolking Welsh spreekt. In het zuidwesten spreekt nog 44% van de bevolking Welsh, in het grensgebied van het noorden en midden rond de 20%, in de streek rond Swansea en in de Valleys tussen de 6,5 en 15% en in het zuidelijke stroomgebied van de Wye en Usk nog maar 2,4%.
Steeds meer lagere en middelbare scholen echter zijn tweetalig. De beheersing van het Welsh wordt steeds meer gezien als een voorwaarde voor het verkrijgen van een goede betrekking, en de laatste tien, vijftien jaar is er dan ook sprake van een zekere stabilisatie.
Wales beschikt sinds 1982 zelfs over een eigen televisienet, S4C (Sianel 4 Cymru = kanaal 4 Wales), dat in de Welshe taal uitzendt.
Het Keltische Welsh of ‘Cymreag’ is een van de oudste levende talen van Europa, samen met het Iers en het Schotse Gaelic. Hoewel het behoort tot de Indo-Germaanse talen, is er maar weinig verwantschap te herkennen met het Engels en het Nederlands, veel meer met het Bretons. Ook de uitspraak is helemaal anders, onder andere door het gebruik van veel medeklinkers achter elkaar. Verwarrend is ook dat veel klanken een ander dan bij ons gebruikelijk schriftbeeld hebben, ‘ll’ wordt bijvoorbeeld als ‘gl’ uitgesproken. Het Welsh kent geen j, k, q, v, x en z. De klemtoon valt altijd op de voorlaatste lettergreep.
Een van de langste plaatsnamen ter wereld is: Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch (‘de kerk van St.Mary in het dal van de witte hazelaar, dicht bij de snelle draaikolk van de rode grot van St.Tysilio’: afgekort tot Llanfair P.G.’)
Enkele Welshe woorden:
Goedemorgen = bore da
Goedenavond = noswaith dda
Hartelijk dank = diolch yn fawr
Welkom = croeso
Hoe maakt u het? = sut mae?
Gezondheid! = lechyd da!
Beste wensen = dymuiniadau gorau
Welsh = Cymreag
Welshman = Cymro
Wales = Cymru
Plas = pwll
Bocht = ystwyth
Berg = mynydd
Grot = ogof
Kruispunt = croesffordd
Ook veel steden en dorpen hebben zowel een Engelse als een Welshe naam:
Cardiff = Caerdydd
Swansea = Abertawe
Brecon = Aberhonddu
WALES LINKS
• Cardiff Hotels
• Verenigd Koninkrijk Hotels
Photo Locations for Travel and Landscape Photography
Radio UK
Recepten Griekenland (N)
Romans over Wales (N)
Telefoongids Verenigd Koninkrijk
Wales 1World2Travel (E+N)
Wales Startnederland (N+E)
Wales Starttips (N E )
Wales Verzamelgids (E+N)
Willgoto Verenigd Koninkrijk (N)
Hotels in WALES
Schrijf uw artikel over WALES
Bronnen
Beeftink, A. / Zuid-Engeland en Wales
Van Reemst, 2001
Berkien, G. / Wales
Kosmos-Z&K, 1999
Berkien, G. / Wales
Kosmos-Z&K, 2000
Danse, W. / Midden-Engeland en Wales
ANWB, 2000
Fröhlich, D. / Wales
Deltas, 2000
Hendriksen, B. / Wales
Van Reemst, 2000
Hestler, A. / Wales
Marshall Cavendish, 2001
King, J. / Wales
Lonely Planet, 2001
Westphal, U. / Wales
Van Reemst, 1999
laatst bijgewerkt mei 2007
Samensteller: Geert Willems