Bevolking

De bevolking van Zuid Afrika is tussen 1911 en 2000 meer dan verzevenvoudigd van ruim 6 miljoen tot 43,5 miljoen. De bevolkingstoename bedroeg van 1995 tot 2000 gemiddeld 1,5% (2001 0,26%). Op dit moment is ca. 75% van de bevolking zwart, 13,5% blank, 8,5% kleurling en 3% Indiër.
In de periode 1985 tot 1994 steeg het aantal zwarten en daalde het aantal blanken licht. Als de bevolkingsgroei in dit tempo en in deze vorm doorgaat verwachten demografen dat in 2010 81% van de bevolking zwart zal zijn, 10% blank, terwijl 7% "kleurlingen" en 2% Indiërs zullen zijn. Tot de ruim 29 miljoen zwarten behoren ook de inwoners van de thuislanden Bophuthatswana, Ciskei, Transkei en Venda.
De gemiddelde levensduur van blanke Zuid Afrikanen ligt aanzienlijk hoger dan die van hun zwarte landgenoten. De gemiddelde levensduur van alle mannen en vrouwen ligt respectievelijk op 47,5 en 48,5 jaar. Een blanke inwoner van Zuid Afrika leeft gemiddeld twaalf jaar langer dan een zwarte Zuid Afrikaan. De zuigelingensterfte bij blanken is gemiddeld zes keer lager dan bij zwarten. Meer dan de helft van de zwarte bevolking is jonger dan 18 jaar.
Bantoe-volken verspreidden zich zo'n 2000 jaar geleden vanuit Centraal-Afrika naar het zuiden. De nakomelingen daarvan vormen de zwarte bevolking van het huidige Zuid Afrika. Het is echter een zeer heterogene groep met eigen talen, gebruiken, huizenbouw etc.
De zwarte bevolking bestaat uit negen etnische groepen (nations). De blanke regering gebruikte deze indeling bij het geografisch verspreiden van de etnische groepen over de thuislanden. De grootste groep zijn de Zulu's (ca. 5 miljoen) en daarna volgen de Xhosa's (2 miljoen), de Noord-Sotho's (2,2 miljoen), de Zuid-Sotho's (2 miljoen), de Tswana's (1,1 miljoen), Sjangaan-Tsonga's (1 miljoen), Swazi's (800.000), Zuid-Ndebele (375.000), Noord-Ndebele (260.000), Venda's (125.000) en ca. 100.000 anderen.

Miljoenen zwarten wonen in de "townships" of "shantytowns", woonoorden voor de zwarte bevolking aan de randen van de grote steden, maar het exacte aantal is onmogelijk vast te stellen. Men leeft vaak in krotten en tekort aan echte huizen wordt geschat op drie miljoen. Bekende townships zijn Soweto bij Johannesburg, Mamelody bij Pretoria en Crossroads bij Kaapstad en alleen al Soweto zou tussen 2 en 3 miljoen inwoners tellen. Elke "nation" is onderverdeeld in een aantal stammen of "tribes". De Zoeloes bestaan bijvoorbeeld uit meer dan 200 tribes.
De blanke bevolking telde in 1993 ruim 5 miljoen zielen. Zij bestaat uit de afstammelingen van Nederlandse, Franse en Duitse kolonisten, de nakomelingen van Britse kolonisten en immigranten uit Zuid- en Oost-Europa die in de 20ste eeuw kwamen. Vaak wordt een onderscheid gemaakt tussen de Afrikaners (ca. 57% vooral in de Transvaalprovincie en in Vrijstaat), bestaande uit de afstammelingen van de oudste groepen kolonisten, en de Engelstaligen (ca. 38% vooral in de Kaapprovincie en KwaZulu/Natal). De overige vijf procent zijn de immigranten die in de 20e eeuw naar Zuid Afrika kwamen.
Een zeer groot deel van de kleurlingen woont in de Kaapprovincie. De kleurlingen zijn nakomelingen van Hottentotten vermengd met blanke kolonisten, zwarten en slaven uit het Midden-Oosten. In 1959 werd deze bevolkingsgroep onderverdeeld in Kaapse kleurlingen, Kaapse Maleiers, Griqua (vermenging van Hottentotten en Europeanen uit het noordoosten en noordwesten van de Kaapprovincie), Chinezen, "andere Aziaten" en "andere kleurlingen". In 1967 werd deze indeling gedeeltelijk herroepen. In de praktijk werd afkomst een belangrijker criterium dan uiterlijk. De ruim 3 miljoen zielen tellende kleurlingengemeenschap is wat betreft politiek en cultuur verdeeld: een deel zoekt aansluiting bij de blanken, anderen voelen meer verwantschap met de zwarten.
De Aziaten zijn voor 99% van Indische afkomst. De meeste van de bijna een miljoen Indiërs wonen in Natal en zijn afstammelingen van contractarbeiders die in de 19de eeuw uit het toenmalige Brits-Indië naar Zuid Afrika kwamen. Verder zijn er sinds 1920 ongeveer 12.000 Chinezen naar Zuid Afrika geëmigreerd. De grootste Indische gemeenschap van Afrika woont in Durban en omstreken.
De spreiding van de bevolking is ongelijkmatig. Grote delen van het land zijn nagenoeg leeg want de woestijnachtige streken, waar geen delfstoffen worden aangetroffen, blijven vrijwel onbewoond.
In 1994 woonde ruim 50% van de bevolking in stedelijke gebieden. De Transvaal telde ca. 12,5 miljoen inwoners. In de Kaapprovincie woonden naar schatting 7,9 miljoen Zuid Afrikanen, terwijl Natal en de Oranje Vrijstaat respectievelijk 7,1 en 1,9 miljoen inwoners telden. De overige 9,5 miljoen Zuid Afrikanen woonden in een thuisland. Betrouwbare cijfers zijn bijna niet te krijgen. Het snelst groeiende stedelijke gebied is Kaapstad en omgeving, waarin in 1991 meer dan 2,5 miljoen mensen woonden. Andere grote agglomeraties zijn: Johannesburg/Soweto/Alexandra (ca. 3,6 miljoen); Durban/Inanda/Kwamashu (ca. 3 miljoen); Pretoria/Mamelodi/Soshanguve (ca. 1 miljoen); Port Elisabeth/Uitenhage (ca. 1 miljoen); Bloemfontein/Bothshabelo (ca. 600.000); Oost London/Mdabane/Duncan Village (ca. 500.000).
ZUID-AFRIKA LINKS
• Zuid-Afrika.nl - Dé Webgids Over Zuid-Afrika
• Kaapstad Hotels
• Autohuur Zuid-Afrika
• Mix van vrijwilligerswerk en reizen
• Afrika.nl – de mooiste rondreizen, safari's en hotels in Zuid-Afrika boek je op Afrika.nl
• Zuid-Afrika Hotels
• PropertyPortal.nl - Dé Portal voor wonen en het kopen van een tweede huis in Zuid-Afrika
Adopteer een kinderbedje in Zuid-Afrika(N)
Africa Explorer (N)
Afrika 2004 (N)
Afrika Internetwijzer (N)
Campersite Zuid-Afrika (N)
Commundo, mix van vrijwilligerswerk en reizen
Durbanpagina (N)
Fotoreportage Zuid-Afrika
Gansbaai (E)
Johannesburgpagina (N)
Kaapstad Foto's
Kaapstad Magazine (N)
Kaapstad.nl over positieve ontwikkelingen
Kaapstadpagina (N)
Lenny's Afrikaanse keuken (N)
Nationale Parken en Reservaten (N)
Nelson Mandelapagina (N)
Reisfotografie (N)
Reisfoto's
Reisfoto's 2
Reisverslag 1 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 2 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 3 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 4 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 5 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 6 Zuid-Afrika (N)
Reizen In Beeld in Zuid-Afrika
Romans over Zuid-Afrika (N)
Startkabel Zuid-Afrika (N)
Startpagina Kaapstad (N)
Startpagina Zuid-Afrika (E+N)
Starttips Zuid-Afrika (E+N)
Steden (N)
Stellenboschpagina (N)
Telefoongids Zuid-Afrika
Vakantiefoto's Zuid-Afrika
Wereldreisgids Zuid-Afrika (N)
Willgoto Zuid-Afrika (N)
Zuid- Afrika - 1World2Travel (E+N)
Zuid Afrika Travelphotos
Zuid-Afrika Afrikalinks (N)
Zuid-Afrika Backtrackers (N)
Zuid-Afrika Boogolinks (N)
Zuid-Afrika Foto's
Zuid-Afrika Foto's (2)
Zuid-Afrika Foto's (3)
Zuid-Afrika Foto's (4)
Zuid-Afrika Foto's (5)
Zuid-Afrika Minbuza (N)
Zuid-Afrika Nu (N)
Zuid-Afrika Reisbijbel (N)
Zuid-Afrika Reisfanaten (N)
Zuid-Afrika Reisforum (N)
Zuid-Afrika Reisfoto's
Zuid-Afrika Reisfoto's (2)
Zuid-Afrika Reisstart (N+E)
Zuid-Afrika Reisverhalen (N)
Zuid-Afrika Start België (N+E)
Zuid-Afrika Start Nu (N)
Zuid-Afrika Startnederland (N+E)
Zuid-Afrika Travelmarker (N)
Zuid-Afrika Verzamelgids (N)
Zuid-Afrika Zappsite (N)
Hotels in ZUID-AFRIKA
Artikelen over ZUID-AFRIKA
Bronnen
Dekker, M. / Zuid-Afrika
Gottmer/Becht, 2000
Luirink, B. / Zuid-Afrika : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu
Koninklijk Instituut voor de Tropen, 2000
Moerkamp, J. / Zuid-Afrika
ANWB Media, 1998
Schaap, D. / Zuid-Afrika
Minbuza
Kosmos-Z&K, 1999
Zuid-Afrika
Cambium, 1993
laatst bijgewerkt juni 2008
Samensteller: Geert Willems