Economie en Toerisme

Algemeen



Markt Soweto De Zuid Afrikaanse economie is veruit de grootste van het Afrikaanse continent met een binnenlandse productie van 288,7 miljard dollar in 1998. Een ander groot Afrikaans land, Nigeria, kwam in hetzelfde jaar tot 99,7 miljard dollar. Nederland produceerde in 1998 339 miljard dollar en België 240 miljard dollar. De beroepsbevolking telde rond de eeuwwisseling ca. 16 miljoen mensen die voornamelijk in de mijnbouw, industrie en de dienstverlening werkzaam zijn. Ongeveer 30% van de beroepsbevolking is volgens officiële cijfers werkloos; in werkelijkheid is dit aantal zeer waarschijnlijk veel hoger, met name onder de zwarte bevolking. Door de hoge werkloosheid probeert de zwarte bevolking op allerlei manieren in haar levensbehoeften te voorzien. Deze informele sector, die steeds groter en belangrijker wordt, bestaat bijvoorbeeld uit het verkopen van groenten en fruit, pottenbakken, het maken van matten en manden, taxibedrijfjes. Een probleem vormen de vele illegale immigranten uit o.a. Swaziland, Lesotho, Mozambique, Zimbabwe, Botswana en Malawi. Door de zeer lage lonen die zij ontvangen vormen ze een bedreiging voor de Zuid Afrikaanse werknemers.
De economie van Zuid Afrika zit tweeslachtig in elkaar. De moderne ontwikkelde economie in en rond enkele grote steden staat in sterk contrast met de vele onderontwikkelde gebieden waar men zich praktisch alleen bezighoud met een soort overlevingslandbouw. In sommige zwarte townships en in de voormalige thuislanden zit waarschijnlijk tachtig procent van de beroepsbevolking zonder werk.
De ontwikkeling van de moderne economie is het sterkst in het industriële hart van Zuid Afrika, Zuid Transvaal, dat begon met de vondst van daar aanwezige delfstoffen, o.a. goud en diamanten sinds eind 19e eeuw. Door de aanwezigheid van zeehavens zijn andere belangrijke industriële gebieden Durban, Port Elizabeth en de Westelijke Kaap.
Om te voorkomen dat er veel zwarten zouden migreren naar de blanke ontwikkelde gebieden trachtte de regering ook om de zwarte thuislanden economisch te steunen. Dit beleid mislukte grotendeels en bovendien hadden de industriële centra steeds meer (goedkope) arbeidskrachten nodig. Men probeerde beide problemen op te lossen door net over de grenzen van de thuislanden nieuwe industrieën te vestigen, de zogenaamde "grensnijwerhede".
Voor de Eerste Wereldoorlog was er uitsluitend wat mijnbouw. Pas na de Eerste Wereldoorlog begon de industrie, sterk gestimuleerd door de overheid, zich goed te ontwikkelen. Dit deed men ook om de dreigende buitenlandse overheersing van de industrie te voorkomen en een echte Afrikaner industrie op te bouwen.
Tussen 1945 en 1970 kende de gehele Zuid Afrikaanse economie, behalve de landbouw, een constante sterke economische groei en het Bruto Nationaal Product (bnp) groeide tussen 1960 en 1970 met 76%. Zeer belangrijk voor Zuid Afrika als goudproducerend land is uiteraard de prijs van het goud op de wereldmarkt en werkt als de motor voor de economie, maar zorgt bij dalende prijzen voor veel economische problemen.
Begin jaren zeventig kwam de Zuid Afrikaanse economie zwaar in de problemen door de wereldwijde economische recessie en de economische sancties van het buitenland na het bloedbad in Soweto in 1976. Alleen al de kosten van het olie-embargo kostte Zuid-Afrika minimaal 25 miljard dollar en de economische groei kwam in de jaren tussen 1975 en 1988 niet hoger uit dan 2%. Allerlei regeringsmaatregelen haalden niet veel uit en ook nu nog is de economische macht in handen van enkele multinationals.
De economische ongelijkheid in het land zorgt er ook voor dat miljoenen vooral zwarte mensen onder de armoedegrens leven. Toch heeft Zuid Afrika de mogelijkheden in zich om economisch te groeien, maar daar moet dan wel iedereen van profiteren. Te grote verschillen in de inkomensverdeling tussen blanken en zwarten zorgen onvermijdelijk voor grote spanningen tussen beide bevolkingsgroepen en vormen een groot gevaar voor de politieke en economische stabiliteit.
Sinds 1995, het einde van het economische isolement, is er een reële groei van het bnp door een groot optimisme, hoge verwachtingen en effectieve nieuwe buitenlandse investeringen. Ook de export trok weer aan, maar ook de binnenlandse vraag nam snel toe waardoor het overschot op de betalingsbalans dreigde te dalen. Het beleid van de regering is er in het algemeen op gericht om de economische groei groter te maken, niet zozeer om die groei gelijkelijk te herverdelen onder blanken en zwarten. En om een gezonde economie te creëren zal er ook nog veel meer door het buitenland geïnvesteerd moeten worden.

Landbouw, visserij en bosbouw



Buiten de vier grote bevolkingsagglomeraties is de landbouw de overheersende activiteit. Ook hier weer de tegenstelling tussen de moderne "blanke" landbouw en de "zwarte" landbouw die puur in de eigen behoefte voorziet. Bovendien is 87% van Zuid Afrika's landbouwgrond in bezit van blanke boeren, waardoor de mogelijkheid om een zelfstandig bestaan op te bouwen vrijwel nihil is. In de goede oogstjaren is Zuid Afrika een van de weinige landen ter wereld die meer voedsel exporteren da importeren.
Iets meer dan 10% van de totale oppervlakte van Zuid Afrika wordt gebruikt voor de landbouw, die sterk afhankelijk is van de fysische en geografische omstandigheden. De extreem droge periodes in de jaren tachtig en negentig hadden dan ook grote negatieve gevolgen voor de landbouw.
Het regeringsbeleid is er op gericht om via subsidies landbouwoverschotten te exporteren en belangrijk volksvoedsel als maïs goedkoop aan de massa te verkopen. Andere belangrijke producten zijn zonnebloem- en katoenzaden, tabak, aardnoten, suiker en citrusvruchten, zeker ook voor de export.
Het westen van de Kaapprovinsie is van groot belang voor de wijnbouw. Zuid-Afrikaanse wijn is op steeds meer schappen van de Europese supermarkten te vinden en wordt door de kenners zeer gewaardeerd.
Schapenteelt is het belangrijkste onderdeel van de veehouderij. Maar ook de rund- en varkenssvlees, pluimvee, eieren en wol zijn belangrijke producten.
De visserij bestaat vooral van de vangst van kabeljauw, ansjovis, sardines en makreel. Jaarlijks wordt meer dan één miljoen ton vis aan de westkust in de Atlantische Oceaan gevangen. De vissersvloot bestaat uit meer dan 4000 schepen en er zijn ca. 20.000 mensen werkzaam in de visserij.
De bosbouw levert aan ca. 100.000 mensen werk en ca. 1% van het grondgebied is bosareaal. De economisch belangrijkste houtsoorten zijn acacia en eucalyptus. Stinkhout is een van de duurste meubelhoutsoorten ter wereld.

Mijnbouw



Mijnwerkers Zuid-Afrika Voor de economie is de mijnbouw de tweede belangrijkste sector. Van de zestig gedolven grondstoffen is goud nog steeds het belangrijkste mijnbouwproduct, ondanks de afnemende productie door o.a. de uitputting van verschillende mijnen.
Meer dan driekwart van de binnenlandse energievoorziening is afhankelijk van de steenkool en bovendien is Zuid Afrika en van de grootste exporteurs van elektriciteitskolen.
Zuid-Afrika is verder de grootste producent ter wereld van met name platinum-metalen en verder van vanadium, chroom en andalusiet. Ook is het land een belangrijk producent van diamanten, asbest, fluorspar, ijzer, lood, mangaan, antimonium, nikkel, uranium en vermiculiet.

Industrie



Sasol In tegenstelling tot de meeste andere Afrikaanse landen neemt de industrie een belangrijke plaats in de economie in. Er bestaan nog (semi-) staatsbedrijven die echter in snel tempo geprivatiseerd worden. Belangrijkste industriegebied is Zuid Transvaal en verder de West-Kaap, Durban en omstreken en Port Elizabeth/Uitenhage.
Belangrijkste sector is de ijzer- en staalindustrie, en verder de automontagebedrijven en de fabricage van autobanden, de voedingsmiddelen- en de chemische industrie. Ook wapens zijn een belangrijk exportproduct. In drie grote fabrieken wordt naar schatting 20% van de nationale aardoliebehoefte gehaald uit de productie van olie uit steenkool. Sasol heeft een omvangrijke chemische industrie ontwikkeld en levert onder meer ammoniumsulfaat, teer, was, oplosmiddelen, kunststoffen, synthetisch rubber en gas. Sinds in 1982 de Regional Industrial Development Policy uitgangspunt werd voor het industriebeleid stond decentralisatie hoog in het vaandel. Deze ontwikkeling bleef evenwel tot enkele gebieden beperkt.
De economische vooruitzichten voor de industrie zijn niet goed: de afhankelijkheid van export van primaire grondstoffen is groot, de scholing van werknemers en de productiviteit zijn laag, terwijl de technologische ontwikkeling zeer beperkt is.

Energievoorziening



Ook met de energievoorziening is het levert de Zuid Afrikaanse situatie weer een merkwaardig beeld op. Terwijl Zuid Afrika aan de ene kant de grootste elektriciteitsproducent en exporteur van Afrika is, beschikken meer dan 20 miljoen Zuid Afrikanen niet over elektriciteit. Zij moeten het vaak nog alleen met brandhout doen. Kernenergie en waterkracht leveren ook een substantiële bijdrage aan de productie van Zuid Afrikaanse elektriciteit.

Handel



Zuid Afrika is in hoge mate afhankelijk van de internationale handel. Ingevoerd worden vooral machines, voertuigen, aardolie en chemische producten. In 2000 werd er voor 25,6 miljard dollar geïmporteerd en de belangrijkste importpartners zijn Duitsland, de Verenigde Staten, Groot Brittannië en Japan. De export omvat agrarische producten en voor ruim de helft delfstoffen (waaronder goud, dat goed is voor een kwart van het totaal). De belangrijkste exportpartners zijn Groot-Brittannië, Italië, Japan, de Verenigde Staten en Duitsland.
Zuid Afrika vormt een douane-unie met Botswana, Lesotho, Swaziland en Namibië.

Verkeer en toerisme



Zuid Afrika beschikt over een uitgebreid (359.000 km.) en goed onderhouden wegennet. Een deel daarvan valt onder de verantwoordelijkheid van de centrale overheid en een deel valt onder de provinciale overheden.
Het spoorwegnet is voor een derde deel geëlektrificeerd. Een groot deel is echter buiten werking gesteld, waardoor de lengte afnam van 34.000 tot 21.500 kilometer. Enkele spoorlijnen, voornamelijk voor vrachtvervoer, worden geëxploiteerd door particuliere maatschappijen.
De grootste haven van Afrika is Durban en het is tevens de belangrijkste haven van Zuid Afrika. Andere belangrijke zeehavens zijn: Kaapstad, Port Elizabeth, Oost Londen, Saldanah Bay en Richard's Bay.
De nationale luchtvaartmaatschappij is South African Airways, dat de internationale luchtverbindingen onderhoudt. Van de internationale luchthavens zijn Jan Smuts Airport (Johannesburg), D.F. Malan Airport (Kaapstad) en Louis Botha Airport (Durban) de belangrijkste. Er zijn verder 200 vliegvelden voor het binnenlandse verkeer en zo'n 500 landingsstrips.

Steeds belangrijker voor de Zuid Afrikaanse economie wordt de toeristenindustrie. Jaarlijks bezoeken vele miljoenen buitenlanders Zuid Afrika. Dat aantal kan nog vele malen groter worden, maar voorlopig ontbreekt het aan voldoende voorzieningen om veel meer toeristen te ontvangen. De meeste bezoekers komen uit Afrika, maar het aantal bezoekers van buiten Afrika neemt zeer snel toe. In 1995 gingen er ca. 50.000 Nederlandse toeristen naar Zuid Afrika. Dit aantal groeit jaarlijks met 20 tot 25%.

ZUID-AFRIKA LINKS

• Zuid-Afrika.nl - Dé Webgids Over Zuid-Afrika
• Kaapstad Hotels
• Autohuur Zuid-Afrika
• Mix van vrijwilligerswerk en reizen
• Afrika.nl – de mooiste rondreizen, safari's en hotels in Zuid-Afrika boek je op Afrika.nl
• Zuid-Afrika Hotels
• PropertyPortal.nl - Dé Portal voor wonen en het kopen van een tweede huis in Zuid-Afrika


Adopteer een kinderbedje in Zuid-Afrika(N)
Africa Explorer (N)
Afrika 2004 (N)
Afrika Internetwijzer (N)
Campersite Zuid-Afrika (N)
Commundo, mix van vrijwilligerswerk en reizen
Durbanpagina (N)
Fotoreportage Zuid-Afrika
Gansbaai (E)
Johannesburgpagina (N)
Kaapstad Foto's
Kaapstad Magazine (N)
Kaapstad.nl over positieve ontwikkelingen
Kaapstadpagina (N)
Lenny's Afrikaanse keuken (N)
Nationale Parken en Reservaten (N)
Nelson Mandelapagina (N)
Reisfotografie (N)
Reisfoto's
Reisfoto's 2
Reisverslag 1 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 2 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 3 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 4 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 5 Zuid-Afrika (N)
Reisverslag 6 Zuid-Afrika (N)
Reizen In Beeld in Zuid-Afrika
Romans over Zuid-Afrika (N)
Startkabel Zuid-Afrika (N)
Startpagina Kaapstad (N)
Startpagina Zuid-Afrika (E+N)
Starttips Zuid-Afrika (E+N)
Steden (N)
Stellenboschpagina (N)
Telefoongids Zuid-Afrika
Vakantiefoto's Zuid-Afrika
Wereldreisgids Zuid-Afrika (N)
Willgoto Zuid-Afrika (N)
Zuid- Afrika - 1World2Travel (E+N)
Zuid Afrika Travelphotos
Zuid-Afrika Afrikalinks (N)
Zuid-Afrika Backtrackers (N)
Zuid-Afrika Boogolinks (N)
Zuid-Afrika Foto's
Zuid-Afrika Foto's (2)
Zuid-Afrika Foto's (3)
Zuid-Afrika Foto's (4)
Zuid-Afrika Foto's (5)
Zuid-Afrika Minbuza (N)
Zuid-Afrika Nu (N)
Zuid-Afrika Reisbijbel (N)
Zuid-Afrika Reisfanaten (N)
Zuid-Afrika Reisforum (N)
Zuid-Afrika Reisfoto's
Zuid-Afrika Reisfoto's (2)
Zuid-Afrika Reisstart (N+E)
Zuid-Afrika Reisverhalen (N)
Zuid-Afrika Start België (N+E)
Zuid-Afrika Start Nu (N)
Zuid-Afrika Startnederland (N+E)
Zuid-Afrika Travelmarker (N)
Zuid-Afrika Verzamelgids (N)
Zuid-Afrika Zappsite (N)

Hotels in ZUID-AFRIKA

  Gordonsbaai   Cullinan   Bethlehem   Bergville
  Piketberg   Kempton Park   Durbanville   Honeydew
  Hluhluwe   Centurion   Lynnwood   Milnerton
  Kini Bay   Krugersdorp   Wilderness   Pennington
  Harrismith   Nelspruit   Barberton   Ka-Dzumeri
  Alle Hotels in ZUID-AFRIKA
Artikelen over ZUID-AFRIKA
  Zuid Afrika in Vogelvlucht   Zuid Afrika Reisverslag
  Alle Highlights van Zuid Afrika

Bronnen

Dekker, M. / Zuid-Afrika
Gottmer/Becht, 2000

Luirink, B. / Zuid-Afrika : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu
Koninklijk Instituut voor de Tropen, 2000

Moerkamp, J. / Zuid-Afrika
ANWB Media, 1998

Schaap, D. / Zuid-Afrika

Minbuza Kosmos-Z&K, 1999

Zuid-Afrika
Cambium, 1993


laatst bijgewerkt mei 2008
Samensteller: Geert Willems




 
Win gratis tickets
Hotels
Vakanties
Verre reizen met kids
Wereldtickets
Vakanties Ardennen
Goedkope zonvakanties
Voor al uw vakanties
Turkije lastminutes
Goedkope vliegtickets
Aanbiedingen